İslam ve Kadın

Hanefîlere göre hayır; o vaktin namazı düşer. Şâfiîlere göre vakit girdikten sonra namazı kılacak kadar süre geçmişse o namaz kaza edilir. İhtiyatlı davranmak isteyen Hanefî kadın da kaza edebilir.

Namaz bozulur. Farz namazsa kaza gerekmez; nafile bir namazsa (Hanefîlere göre) sonradan kaza edilir.

Kan 10 günden önce kesildiyse: vaktin çıkmasına gusül alıp iftitah tekbiri getirecek kadar süre kaldıysa o namaz borçtur. Kan tam 10 günde kesildiyse: sadece tekbir alacak kadar süre yeterlidir. Vakit içinde kılınamazsa kaza edilir.

Oruç bozulur; o gün sonra kaza edilir, keffaret gerekmez. Akşama kadar yiyip içmemek gerekmez; ancak başkalarının yanında açıktan yememek edeptir.

İmsaktan önce kan kesildiyse o günün orucuna niyet edip tutarsınız; gusül sonra alınır. Oruç geçerlidir. Kan 10 günden önce kesildiyse, Hanefîlere göre imsaka gusül ve tekbir süresi kalmış olmalıdır; kalmamışsa o gün imsak edip sonra kaza edilir.

Ramazan, hac veya umre için sağlığa zarar vermemek şartıyla ve hekim kontrolünde kullanılabilir. İlaç kullanılırken kan gelmezse kadın temiz sayılır. Allah’ın tanıdığı ruhsatı kullanmak da güzeldir; ilaç kullanmak zorunlu değildir.

Bu kanamalar hayız süresi şartlarını (Hanefîlere göre 3-10 gün ve öncesinde 15 günlük temizlik) taşıyorsa hayız, taşımıyorsa istihazedir. İstihazede namaz kılınır, oruç tutulur.

Hanefîlere göre 3 günden (72 saatten) kısa süren kan hayız değil istihazedir. Bu günlerde kılınmayan namazlar kaza edilir; tutulmayan oruçlar da kaza edilir.

Hanefîlere göre ilk kanın başlangıcından itibaren 10 gün dolmadan tekrar gelen kan da hayızdır; aradaki temiz günler de hayız sayılır. O arada kılınan namazlar için kaza gerekmez, tutulan oruçlar ise geçersiz olur ve kaza edilir. 10 gün geçtikten sonra gelen kan, 15 günlük temizlik dolmadığı için istihazedir.

Organları (el, ayak, parmak, tırnak) belirginleşmiş ceninin düşüğünden sonraki kan nifastır. Hiçbir organı belli olmayan erken düşükten sonraki kan, hayız şartlarını taşıyorsa hayız, taşımıyorsa istihazedir.

Hanefî ve Hanbelîlere göre hamile kadının gördüğü kan istihazedir; namaz kılınır, oruç tutulur. Şâfiî ve Mâlikîlere göre hayız şartlarını taşıyorsa hayızdır. Hamilelikte kanama tıbben de önemlidir; hemen hekime başvurulmalıdır.

Umrede tavaf temizlenene kadar ertelenir. Haccın farz olan ziyaret tavafı yapılmadan dönülemez; kafile beklemiyorsa Hanefîlere göre tavaf yapılır ve bir büyükbaş (bedene) kurban gerekir. Bu durumda kafile rehberi ve müftülükle görüşülmelidir.

Hayır. Kur’an kadın ve erkeği aynı özden yarattığını, amellerini aynı terazide tarttığını ve üstünlüğün sadece takvada olduğunu bildirir (Nisâ 4/1; Âl-i İmrân 3/195; Hucurât 49/13). Hükümlerdeki bazı farklılıklar değerde değil, sorumluluk paylaşımındadır.

Evet. Hz. Hatice tüccardı; Şifâ bint Abdullah’a çarşı denetimi verildi. Kadın, İslami ölçülere ve ailevi sorumluluklarına riayet ederek çalışabilir; kazancı kendisinindir ve evin geçimine katkı zorunluluğu yoktur.

Evet. Kadın hul‘ yoluyla, nikâhta kendisine boşama yetkisi verilmişse (tefvîz) doğrudan veya zarar, şiddet, nafaka vermeme gibi sebeplerle mahkemeye başvurarak ayrılabilir.

Bu oran bazı durumlar içindir; bazı durumlarda kadın erkekle eşit veya daha fazla pay alır. Farklılık, evin geçimi, mehir ve nafaka yükünün erkeğe verilmesiyle ilgilidir; kadının payı sadece kendisinindir.

Hayır. Hz. Peygamber hiçbir kadına el kaldırmamış ve kadınları dövmeyi yasaklamıştır. Nisâ 34, âlimlere göre zarar vermeyi yasaklayan, terk edilmesi daha faziletli sınırlı bir uyarıdır. Şiddet gören kadının ayrılma ve korunma hakkı vardır; ALO 183 ve 112 aranabilir.

Hanefî ve Şâfiîlere göre Kur’an okuma niyetiyle okuyamaz, mushafa dokunamaz; ama dua niyetiyle Fâtiha, Âyetü’l-kürsî ve dua ayetlerini okuyabilir, Kur’an dinleyebilir, meal okuyabilir. Unutma endişesi olan hafız ve öğretici kadınlar için Mâlikî görüşüyle amel edilebileceği belirtilmiştir.

Hayır. Hayız ve lohusalıkta kılınmayan namazlar kaza edilmez; Ramazan orucu ise kaza edilir (Müslim, Hayz, 69). Ancak 3 günden kısa süren kan istihaze olduğu için o günlerin namazları kaza edilir.

Evet. Hz. Peygamber önceden yasakladığı kabir ziyaretine sonra izin vermiştir; Hz. Âişe kardeşinin kabrini ziyaret etmiştir. Âdetli kadın da ziyaret edebilir, dua eder; aşırı feryat ve ağıttan kaçınılır.

Hanefîlere göre asıl olan mahremle gitmektir. Günümüzde güvenli kafilelerle mahremsiz gidilebileceği görüşü de Şâfiî ve Mâlikî âlimlerine dayanarak benimsenmiştir.

Cuma kadınlara farz değildir; kılarsa öğlenin yerine geçer. Kadınlar uygun ortam olduğunda cemaatle cuma ve teravih kılabilir.

Ruh üflendikten sonra (120 gün) annenin hayatı tehlikede olmadıkça kesinlikle haramdır. Öncesinde de ciddi bir zaruret olmadıkça caiz görülmez; ağır anomali gibi durumlar hekim raporuyla ayrıca değerlendirilir.

Evli çiftin kendi yumurta ve spermiyle, evlilik devam ederken tüp bebek caizdir. Donör sperm, donör yumurta ve taşıyıcı annelik nesebi karıştırdığı için caiz değildir.

Ehl-i sünnet akidesine göre farz bir emri yerine getirememek kişiyi imandan çıkarmaz. Örtünmenin farzlığını kabul eden ama uygulayamayan kadın Müslümandır; diğer ibadetleri geçerlidir ve kimse onu yargılayamaz.

Ehl-i sünnet âlimlerinin ittifakıyla Müslüman kadının gayrimüslim erkekle evlenmesi caiz değildir (Mümtehine 60/10). Bu hükmün hikmeti, ailenin inanç temelinin ve çocukların dinî eğitiminin korunmasıdır.