Hacet, ihtiyaç demektir. Hacet namazı, dinî veya dünyevî bir ihtiyacı, sıkıntısı ya da arzusu bulunan kimsenin, bu ihtiyacını Allah’a arz etmeden önce kıldığı nafile namazdır. Kur’an’da “Sabır ve namaz ile Allah’tan yardım isteyin” (Bakara 2/45) buyrulur. Hz. Peygamber de bir iş kendisini sıkıştırdığında namaza yönelirdi (Ebû Dâvûd, Tatavvu‘, 22).
Bu yazıda5 başlık · 3 dk okuma
Dayanağı
Abdullah b. Ebû Evfâ’dan rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Kimin Allah’a veya insanlardan birine bir ihtiyacı olursa güzelce abdest alsın, sonra iki rekât namaz kılsın; ardından Allah’a hamd etsin, Peygamber’e salavat getirsin ve şu duayı okusun…” (Tirmizî, Vitir, 17; İbn Mâce, İkâme, 189). Hadisin senedinde zayıflık bulunmakla birlikte âlimler, amellerin faziletine dair olması ve Kur’an’daki genel emre uygun düşmesi sebebiyle bu namazı müstehap saymışlardır.
Nasıl kılınır?
- Güzelce abdest alınır.
- “Niyet ettim Allah rızası için hacet namazı kılmaya” diye niyet edilir.
- Sabah namazının sünneti gibi iki rekât kılınır. Hanefî kaynaklarında dört rekât kılınabileceği de zikredilir.
- Selamdan sonra Allah’a hamd ve sena edilir, Hz. Peygamber’e salavat getirilir.
- Aşağıdaki hacet duası okunur, sonra ihtiyaç kendi dilimizle Allah’a arz edilir.
Hacet duası
لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ، سُبْحَانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، اَسْاَلُكَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِكَ وَعَزَائِمَ مَغْفِرَتِكَ، وَالْغَنِيمَةَ مِنْ كُلِّ بِرٍّ، وَالسَّلَامَةَ مِنْ كُلِّ اِثْمٍ، لَا تَدَعْ لِي ذَنْبًا اِلَّا غَفَرْتَهُ، وَلَا هَمًّا اِلَّا فَرَّجْتَهُ، وَلَا حَاجَةً هِيَ لَكَ رِضًا اِلَّا قَضَيْتَهَا يَا اَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu: Lâ ilâhe illallâhü’l-halîmü’l-kerîm. Sübhânallâhi rabbi’l-arşi’l-azîm. Elhamdü lillâhi rabbi’l-âlemîn. Es’elüke mûcibâti rahmetik, ve azâime mağfiretik, ve’l-ganîmete min külli birr, ve’s-selâmete min külli ism. Lâ teda‘ lî zenben illâ ğafertehû, ve lâ hemmen illâ ferractehû, ve lâ hâceten hiye leke rıdan illâ kadaytehâ yâ erhamerrâhimîn.
Anlamı: Halîm ve Kerîm olan Allah’tan başka ilah yoktur. Büyük Arş’ın Rabbi olan Allah’ı tenzih ederim. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur. Allah’ım! Rahmetini gerektiren şeyleri, mağfiretini kesinleştiren amelleri, her iyilikten pay almayı ve her günahtan selamette olmayı senden isterim. Bağışlamadığın hiçbir günahımı, gidermediğin hiçbir kederimi, senin rızana uygun olup da yerine getirmediğin hiçbir ihtiyacımı bırakma, ey merhametlilerin en merhametlisi!
Ayrıca ihtiyaç (hâcet) duası sayfasında Hz. Peygamber’in öğrettiği başka dualar da yer almaktadır.
Bilinmesi gerekenler
- Hacet namazının belli bir vakti yoktur; kerahat vakitleri dışında her zaman kılınabilir. Gecenin son üçte biri ve cuma günü gibi duaların kabulüne vesile vakitler tercih edilebilir.
- İstenen şeyin meşru olması gerekir. Günah olan bir iş veya başkasının zararı için dua edilmez.
- Namazın “mutlaka şu kadar gün kılınırsa dilek gerçekleşir” şeklinde garantili sonuçlara bağlanması doğru değildir. Dua bir ibadettir; kabulü Allah’ın hikmetine göredir. Hz. Peygamber, günah veya akrabalığı kesme içermeyen her duanın ya dünyada verileceğini, ya ahirete saklanacağını ya da bir kötülüğün defedileceğini bildirmiştir (Ahmed b. Hanbel, Müsned, III, 18).
- Dua ile birlikte meşru sebeplere başvurmak (tedavi, çalışma, danışma) tevekkülün gereğidir.
Kaynaklar: Bakara 2/45, 186; Mü’min 40/60; Tirmizî, Vitir, 17; İbn Mâce, İkâme, 189; Ebû Dâvûd, Tatavvu‘, 22; Ahmed b. Hanbel, Müsned, III, 18; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, II, 28; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hâcet Namazı” maddesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, I.
Kaynaklar
- Ebû Dâvûd, Tatavvu‘, 22
- Tirmizî, Vitir, 17; İbn Mâce, İkâme, 189
- Ahmed b. Hanbel, Müsned, III, 18
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/45
Son gözden geçirme:
Hâcet namazı iki, dört veya oniki rek’at olarak kılınır.