Fâtıma bint Ebû Hubeyş, Hz. Peygamber’e gelip “Ben kanı kesilmeyen bir kadınım, namazı bırakayım mı?” diye sordu. Hz. Peygamber şöyle buyurdu: “Hayır, o bir damar kanıdır, hayız değildir. Hayzın geldiğinde namazı bırak; gidince de kanı yıka ve namazını kıl” (Buhârî, Hayz, 8; Müslim, Hayz, 62).
Bu yazıda5 başlık · 3 dk okuma
İstihaze nedir?
Hayız ve nifas (lohusalık) dışında, hastalık, hormonal düzensizlik, rahim içi araç, ameliyat sonrası gibi sebeplerle gelen kana istihaze denir. Hanefîlere göre şunlar istihazedir:
- 3 günden az süren kan,
- 10 günü aşan kanın, âdet günlerinden fazla olan kısmı,
- 40 günü aşan lohusalık kanının fazlası (âdeti olanda âdeti aşan kısım),
- İki hayız arasındaki 15 günlük temizlik süresi dolmadan gelen kan,
- Hamile kadının gördüğü kan,
- 9 yaşından önce ve menopozdan sonra (sağlıklı görülen) kan.
İstihazeli kadının hükmü
İstihaze hayız değildir; bu yüzden istihazeli kadın temiz kadın gibidir: Namazını kılar, orucunu tutar, Kur’an okur, camiye gider, tavaf yapar, eşiyle birlikte olabilir. Sadece abdest konusunda özel bir hükmü vardır.
Özür sahibi olmak
Kanı bir namaz vaktinin başından sonuna kadar, abdest alıp o vaktin farzını kılacak kadar bir süre bile kesilmeyen kimse özür sahibi olur. Özür hâli sonraki vakitlerde en az bir defa görüldükçe devam eder; bir vakit boyunca hiç görülmezse sona erer.
Özür sahibi nasıl abdest alır?
- Her namaz vakti girdikten sonra bir abdest alır.
- Bu abdestle o vakit içinde dilediği kadar farz, vacip, sünnet ve kaza namazı kılar, Kur’an okur.
- Özrü olan kan yüzünden abdesti bozulmaz; vaktin çıkmasıyla abdest bozulur.
- Başka bir sebeple (tuvalet, uyku vb.) abdest bozulursa yenilenir.
- Kanın elbiseye bulaşmasını azaltmak için ped veya tampon kullanması tavsiye edilir.
Özür hâlinin genel hükümleri (idrar kaçırma, sürekli akıntı gibi) için özür sahibi kimdir yazımıza bakabilirsiniz.
Hayız mı istihaze mi? Nasıl ayırt ederim?
Âdet düzeni belli olan kadın, âdet günlerini esas alır. Düzensiz kanamalarda gün sayısı, önceki temizlik süresi ve kanın özellikleri dikkate alınır. Uzun süren veya sık tekrarlayan kanamalarda mutlaka bir kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır; dinî hükmü belirlemek için de günleri kaydetmek büyük kolaylık sağlar.
Âdet günlerinizi, kaza oruçlarınızı ve ibadet durumunuzu takip etmek için hayız takip aracını kullanabilirsiniz.
Özetle
- İstihaze, hayız ve nifas dışında gelen hastalık veya düzensizlik kanıdır.
- İstihazeli kadın temiz kadın gibidir: namaz, oruç, Kur’an ve ilişki serbesttir.
- Özür sahibi kadın her namaz vakti için bir abdest alır ve o vakit içinde ibadetlerini yapar.
Kaynaklar: Buhârî, Hayz, 8, 24; Vudû, 63; Müslim, Hayz, 62-65; Ebû Dâvûd, Tahâret, 108-113; Kâsânî, Bedâi‘, I, 28, 41; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, I, 305-306; Birgivî, Zuhru’l-müteehhilîn; Nevevî, el-Mecmû‘, II, 391-410; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, I.
Kaynaklar
- Buhârî, Hayz, 8; Müslim, Hayz, 62
Son gözden geçirme: