Tesettür (örtünme), Allah’ın hem kadına hem erkeğe yönelttiği iffet emrinin bir parçasıdır. Kur’an önce erkeklere seslenir: “Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar” (Nûr 24/30). Ardından mümin kadınlara aynı emri tekrarlar ve örtünmeyi ekler (Nûr 24/31).
Bu yazıda5 başlık · 3 dk okuma
Dayanakları
- “Mümin kadınlara da söyle: Gözlerini haramdan sakınsınlar, iffetlerini korusunlar. Görünen kısımlar dışında zinetlerini göstermesinler. Başörtülerini yakalarının üzerine örtsünler” (Nûr 24/31).
- “Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve müminlerin kadınlarına söyle, dış örtülerini üzerlerine alsınlar. Bu, onların tanınıp incitilmemeleri için daha uygundur” (Ahzâb 33/59).
- Hz. Âişe, Nûr 31 inince Muhacir kadınların eteklerini keserek başörtüsü yaptıklarını anlatır (Buhârî, Tefsîr, Nûr 12).
Bu ayetlere, sünnete ve ümmetin asırlar boyu süren uygulamasına dayanarak dört mezhep, kadının başını örtmesinin farz olduğunda ittifak etmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı da aynı görüştedir.
Sınırları
| Kime karşı | Örtülmesi gereken |
|---|---|
| Yabancı (nâmahrem) erkekler | Yüz, eller ve Hanefîlere göre ayaklar dışında bütün beden |
| Mahrem erkekler (baba, oğul, kardeş, amca, dayı, kayınpeder vb.) | Göbek ile diz arası, sırt ve karın; baş, kollar ve bacakların alt kısmı açılabilir |
| Müslüman kadınlar | Göbek ile diz arası |
| Namazda (yalnız olsa bile) | Yüz, eller ve ayaklar dışında bütün beden |
Kıyafetin nitelikleri
- Vücut hatlarını belli edecek kadar dar olmamalı,
- Altını gösterecek kadar ince (şeffaf) olmamalı,
- Dikkat çekmek ve gösteriş amacı taşımamalı.
Belirli bir renk, model veya kültüre ait kıyafet şart değildir; bu şartları taşıyan her kıyafet tesettüre uygundur.
Güncel sorular
Başı açık kadın Müslüman değil midir?
Ehl-i sünnet akidesine göre farz bir emri yerine getirmemek kişiyi imandan çıkarmaz; farzlığı inkâr etmeden örtünemeyen kadın Müslümandır ve diğer ibadetlerinin sevabı eksilmez. Namaz kılan, oruç tutan ama örtünemeyen bir kadına “Namazın kabul olmaz” demek yanlıştır. Kimsenin kalbini ve Allah katındaki yerini bilemeyiz.
Zorla örtündürmek doğru mu?
“Dinde zorlama yoktur” (Bakara 2/256). Tesettür, Allah’a karşı bir sorumluluktur ve ancak bilinçli bir iman tercihiyle anlam kazanır. Anne-babalar kızlarına bu emri sevgiyle, örnek olarak ve gerekçesini anlatarak öğretmelidir; baskı, alay veya dışlama İslami değildir. Aynı şekilde, örtünen bir kadının eğitim ve çalışma hayatından dışlanması da bir haksızlıktır.
Başörtüsü bir “kadın baskısı” mıdır?
Kur’an örtünmenin amacını kadının “tanınıp incitilmemesi” olarak açıklar (Ahzâb 33/59). Tesettür, kadını görünüşüyle değil kişiliği, bilgisi ve ahlakıyla değerlendirilmeye davet eder. Örtünme emrinden önce erkeklere gözlerini sakınma emrinin gelmesi, sorumluluğun karşılıklı olduğunu gösterir.
İş yerinde veya okulda zorunlu olarak açılmak
Zaruret hâlleri kişinin durumuna göre değerlendirilir; bu konuda kişi elinden geleni yapar ve durumunu Allah’a arz eder. Kimse bu durumdaki bir kadını yargılayamaz.
Özetle
- Tesettür, Nûr 31 ve Ahzâb 59’a dayanır; dört mezhebe göre farzdır.
- Yabancılara karşı yüz, eller ve (Hanefîlere göre) ayaklar dışında beden örtülür.
- Örtünemeyen kadın imandan çıkmaz; zorlama ve dışlama İslami değildir.
Kaynaklar: Nûr 24/30-31; Ahzâb 33/59; Bakara 2/256; Buhârî, Tefsîr, Nûr 12; Ebû Dâvûd, Libâs, 31; Kâsânî, Bedâi‘, V, 121-124; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, I, 404-407; VI, 369-371; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “Tesettür” (kurul.diyanet.gov.tr); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, II.
Kaynaklar
- Buhârî, Tefsîr, Nûr 12
- Kur’an-ı Kerim, Nûr 24/30
- Kur’an-ı Kerim, Nûr 24/31
- Kur’an-ı Kerim, Ahzâb 33/59
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/256
Son gözden geçirme: