Nimete karşılık vereni tanımak ve bunu dil, kalp ve davranışla ifade etmek demek olan şükür, kulluğun özüdür. “Eğer şükrederseniz elbette size (nimetimi) artırırım” (İbrâhîm 14/7) ayeti şükrün nimetleri çoğalttığını haber verir. Hz. Peygamber, ayakları şişinceye kadar namaz kılar; sebebi sorulduğunda “Çok şükreden bir kul olmayayım mı?” buyururdu (Buhârî, Teheccüd, 6).
Bu yazıda3 başlık · 3 dk okuma
Şükür namazı
Bir nimete kavuşan, bir hastalıktan kurtulan, bir sınavı kazanan, yolculuktan sağ salim dönen, çocuğu dünyaya gelen kimse Allah’a şükretmek için nafile namaz kılabilir. Hz. Peygamber’in Mekke’nin fethi günü Ümmü Hânî’nin evinde sekiz rekât namaz kıldığı rivayet edilir; âlimlerin bir kısmı bu namazı fetih için bir şükür namazı olarak değerlendirmiştir (Buhârî, Teheccüd, 31; Müslim, Hayz, 71).
- Hükmü: Müstehaptır.
- Rekât sayısı: İki veya dört rekât kılınır. Belirli bir sure okuma zorunluluğu yoktur.
- Niyet: “Niyet ettim Allah rızası için şükür namazı kılmaya.”
- Vakti: Nimete kavuşulduğu an veya sonrası, kerahat vakitleri dışında.
Şükür secdesi
Hz. Peygamber’e sevindirici bir haber geldiğinde Allah’a şükür için secdeye kapandığı rivayet edilmiştir (Ebû Dâvûd, Cihâd, 162; İbn Mâce, İkâme, 192). Hz. Ebû Bekir’in Yemâme zaferi, Hz. Ali’nin Hemedânlıların Müslüman olması haberi üzerine secde ettiği de nakledilir.
Yapılışı: Abdestli olarak kıbleye dönülür, “Allâhu ekber” denilerek secdeye varılır; secdede Allah’a hamd edilir, tesbih getirilir ve şükredilir; sonra tekbirle başı kaldırılır. Tilavet secdesi gibi tek secdedir; selam ve teşehhüt yoktur.
Şükrün diğer yolları
- Nimeti Allah’tan bilmek ve dille ifade etmek: “Rabbinin nimetini an” (Duhâ 93/11).
- Nimeti Allah’ın razı olacağı yerde kullanmak; sağlığı ibadette, malı hayırda kullanmak.
- Sadaka vermek, ihtiyaç sahiplerini sevindirmek.
- İnsanlara teşekkür etmek: “İnsanlara teşekkür etmeyen Allah’a şükretmez” (Ebû Dâvûd, Edeb, 11).
- Kur’an’daki şükür dualarını okumak. Bkz. Hz. Süleyman’ın şükür duası.
Kaynaklar: İbrâhîm 14/7; Duhâ 93/11; Buhârî, Teheccüd, 6, 31; Müslim, Hayz, 71; Ebû Dâvûd, Cihâd, 162; Edeb, 11; İbn Mâce, İkâme, 192; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, II, 119-120; Nevevî, el-Mecmû‘, IV, 68-70; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Şükür Secdesi” maddesi.