Bazı kadınlar cuma namazının kendilerine de farz olup olmadığını, bazıları ise camiye gidip cuma kılmalarının doğru olup olmadığını merak eder.
Kadınlara farz değildir
Hz. Peygamber “Cuma namazı cemaatle kılınması her Müslümana farz olan bir haktır; ancak dört kişi hariç: köle, kadın, çocuk ve hasta” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Salât, 215). DİYK’ye göre bazı kişiler bu hadislerin senedinde tereddüt edildiğini ve Kur’an’da aksinin bulunmadığını gerekçe göstererek kadınlara da cumanın farz olduğunu söyleseler de, İslam müctehidleri arasında cumanın kadınlara farz olmadığı konusunda hiçbir görüş ayrılığı yoktur. Hz. Peygamber’den günümüze kadar uygulama da bu şekilde devam etmiştir (İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid; İbn Kudâme, el-Muğnî; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc).
Muafiyet, mahrumiyet değil
DİYK’nin ifadesiyle cumanın kadınlara farz kılınmamış olması bir mahrumiyet değil, bir muafiyettir. Aile ve çocuk bakımı gibi sorumluluklar dikkate alınarak onlara bir kolaylık tanınmıştır. Kadınlar diledikleri takdirde camiye gidip cemaatle cuma namazı kılabilir. Hz. Peygamber döneminde de bazı kadınların cumaya katıldığı rivayet edilir.
Cuma kılan kadın öğleyi kılar mı?
Cuma namazını camide cemaatle kılan kadının, o günün öğle namazını ayrıca kılmasına gerek yoktur. Cuma, öğlenin yerine geçer. Cumaya gitmeyen kadın ise öğle namazını evinde kılar.
Kadınlar ve cami
Hz. Peygamber “Hanımlarınızın mescitlere gitmesine engel olmayın; fakat evleri onlar için daha hayırlıdır” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Salât, 53; Buhârî, Cum‘a, 13). DİYK’ye göre kadınların namazlarını evde kılmaları daha faziletli olmakla birlikte, farz namazları ve teravih namazını gerekli hassasiyeti göstererek camide cemaatle kılmalarında sakınca yoktur (Zeylaî, Tebyîn, I, 140). Hz. Peygamber, bayram namazlarına kadınların da gelmesini teşvik etmiş; camiye gelen kadınların dikkat çekici giyinmemelerini ve koku sürünmemelerini tavsiye etmiştir (Müslim, Salât, 141-142).
Camilerde kadınlar için uygun, temiz ve ulaşılabilir namaz alanlarının bulunması, bu imkânın kullanılabilmesi için önemlidir.
Kaynaklar: Cum‘a 62/9; Ebû Dâvûd, Salât, 53, 215; Buhârî, Cum‘a, 13; Îdeyn, 15, 21; Müslim, Salât, 136, 141-142; Salâtü’l-îdeyn, 10-12; Zeylaî, Tebyînü’l-hakâik, I, 140; İbn Nüceym, el-Bahrü’r-râik, II, 71; İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid, I, 157; İbn Kudâme, el-Muğnî, II, 193; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, I, 276; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), “Cuma namazı kadınlara farz mıdır?” (26.03.1997), “Cuma Namazı ve Zuhr-i Ahir namazının hükmü” (26.03.2002), “Kadınlar teravih namazını camide kılabilirler mi?” (kurul.diyanet.gov.tr).