Namaz Rehberi · Özel Namazlar
Bayram namazı, Ramazan ve Kurban bayramlarının birinci günü sabahı cemaatle kılınan iki rekatlık bir namazdır. Hanefî mezhebine göre, cuma namazı kendisine farz olan kimselere vaciptir. Peygamberimiz Medine’ye hicret ettikten sonra her yıl bayram namazı kılmış ve bunu hiç terk etmemiştir. Kurban bayramı hakkında Kur’an’da “Rabbin için namaz kıl ve kurban kes” buyurulur (Kevser 108/2).
Vakti
Bayram namazının vakti, güneş doğduktan sonra kerahat vaktinin çıkmasıyla (yaklaşık 45-50 dakika sonra) başlar ve güneşin tepe noktasına gelmesine (zevale) kadar sürer. Bayram namazının ezanı ve kameti yoktur. Hutbe, cumadan farklı olarak namazdan sonra okunur.
Kılınışı
- Birinci rekat
Niyet ve iftitah tekbiri
“Niyet ettim Allah rızası için Ramazan (veya Kurban) bayramı namazını kılmaya, uydum hazır olan imama” diye niyet edilir. İftitah tekbiri alınır, eller bağlanır ve Sübhâneke okunur.
اَللّٰهُ أَكْبَرُ
Allâhü ekber
Allah en büyüktür.
Üç zevaid tekbiri
İmamla birlikte eller kulaklara kaldırılarak üç defa tekbir alınır. Birinci ve ikinci tekbirden sonra eller yanlara salınır; üçüncü tekbirden sonra eller bağlanır. Tekbirler arasında “Sübhânallah” diyecek kadar beklenir.
Kıraat, rükû ve secdeler
İmam Eûzü-Besmele çeker, Fâtiha ve sureyi açıktan okur. Cemaat dinler. Sonra rükû ve iki secde yapılarak ikinci rekata kalkılır.
- İkinci rekat
İkinci rekatta kıraat
İmam Besmele, Fâtiha ve sureyi açıktan okur. Kıraatten sonra zevaid tekbirleri alınır.
Üç zevaid tekbiri ve rükû tekbiri
Eller kulaklara kaldırılarak üç defa tekbir alınır; üçünde de eller yanlara salınır. Dördüncü tekbirde eller kaldırılmadan rükûya gidilir.
Secdeler, son oturuş ve selam
İki secdeden sonra oturulur. Tahiyyât, Salli, Bârik ve Rabbenâ okunarak selam verilir. Ardından imam hutbe okur; hutbeyi dinlemek sünnettir.
| Birinci rekat | İkinci rekat | |
|---|---|---|
| Zevaid tekbirleri | Sübhâneke’den sonra, kıraatten önce | Kıraatten sonra, rükûdan önce |
| Ellerin durumu | 1. salınır · 2. salınır · 3. bağlanır | 1. salınır · 2. salınır · 3. salınır · 4. rükûya gidilir |
Teşrik tekbirleri
Kurban bayramında, Arefe günü sabah namazından başlayarak bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar, toplam 23 vakit farz namazların selamından hemen sonra bir defa teşrik tekbiri getirmek vaciptir. Kadınlar tekbiri gizli, erkekler açıktan söyler.
اَللّٰهُ أَكْبَرُ اَللّٰهُ أَكْبَرُ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ أَكْبَرُ اَللّٰهُ أَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ
Allâhü ekber Allâhü ekber, lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber, Allâhü ekber ve lillâhi’l-hamd
Allah en büyüktür, Allah en büyüktür. Allah’tan başka ilah yoktur. Allah en büyüktür, Allah en büyüktür ve hamd yalnız Allah’a mahsustur.
Bayram günlerinin sünnetleri
- Erken kalkmak, gusletmek, dişleri temizlemek, güzel koku sürünmek ve en güzel elbiseleri giymek,
- Ramazan bayramında namaza gitmeden önce tatlı bir şey yemek ve fıtır sadakasını vermek,
- Kurban bayramında namazdan önce bir şey yememek ve ilk olarak kurban etinden yemek,
- Namaza bir yoldan gidip başka bir yoldan dönmek,
- Yolda Kurban bayramında açıktan, Ramazan bayramında gizlice tekbir getirmek,
- Akrabayı ziyaret etmek, küskünleri barıştırmak ve sevinci paylaşmak.
Kaynaklar: Kevser 108/2; Bakara 2/185, 203; Buhârî, “Îdeyn”, 4-8, 24; Müslim, “Salâtü’l-îdeyn”, 1-10; Ebû Dâvûd, “Salât”, 247-252; Tirmizî, “Îdeyn”, 7. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I, “Bayram namazı”.