Bazı çevrelerde kadınların mezarlığa gitmesinin günah olduğu, hele âdetliyken hiç gidilmemesi gerektiği söylenir. DİYK bu konuda net bir tavır ortaya koymuştur.
Kabir ziyaretinin hükmü
Hz. Peygamber, cahiliye alışkanlıklarının devam ettiği bir dönemde kabir ziyaretini yasaklamış, daha sonra bu yasağı kaldırarak şöyle buyurmuştur: “Size kabir ziyaretini yasaklamıştım. Artık kabirleri ziyaret edebilirsiniz; çünkü bu size ahireti hatırlatır” (Müslim, Cenâiz, 106, 108; Ebû Dâvûd, Cenâiz, 81). Buna göre kabir ziyareti sünnettir.
Kadınlar da ziyaret edebilir
DİYK’ye göre bütün Müslümanlar kabir ziyaretinde bulunabilir; kadınlar da kabirleri ziyaret edebilir. Kurul şu delillere dayanır:
- Hz. Peygamber, çocuğunun kabri başında ağlayan bir kadına sabır tavsiye etmiş, onu ziyaretten menetmemiştir (Buhârî, Cenâiz, 7; Ahkâm, 11; Müslim, Cenâiz, 15).
- Hz. Âişe, kardeşi Abdurrahman’ın kabrini ziyaret etmiştir (Tirmizî, Cenâiz, 61). Kabir ziyaretinde okunacak duayı soran Hz. Âişe’ye Hz. Peygamber dua öğretmiştir (Müslim, Cenâiz, 103).
Beddua içeren hadisler
Hz. Peygamber’in kabirleri çok ziyaret eden kadınlara lanet ettiğini bildiren hadisler vardır (Tirmizî, Cenâiz, 61; İbn Mâce, Cenâiz, 49). DİYK’ye göre bu hadisler, kabir ziyaretinin yasak olduğu döneme aittir. Büyük hadis âlimi Tirmizî de ilgili hadisi naklettikten sonra şöyle der: “Bazı ilim adamlarına göre bu, kabir ziyaretine izin verilmesinden önceydi. İzin verilince bu izin kadınları ve erkekleri kapsayan genel bir ifade oldu.”
Bazı âlimler ise yasağı, kabir başında feryat etmek, saçını başını yolmak, yüksek sesle ağıt yakmak gibi cahiliye âdetlerine veya ziyareti aşırılığa vardırmaya yorumlamıştır. Kabir ziyaretinde sabır, vakar ve edebe uygun davranmak kadın-erkek herkes için gereklidir.
Âdetli kadın
DİYK’ye göre kadınların özel hâllerinde kabir ziyareti yapmalarını yasaklayan bir ayet veya hadis yoktur. Bu sebeple kadınlar bu hâldeyken de:
- Kabir ziyareti yapabilir,
- Dua edebilir,
- Dua niyetiyle ezberden dua ayetlerini (Fâtiha gibi) okuyabilir.
Hanefîlere göre âdetli kadın Kur’an’ı tilavet niyetiyle okuyamaz ve mushafa dokunamaz; ama dua ve zikir niyetiyle dua içerikli ayetleri okuması caizdir.
Kabir ziyaretinin edebi
- Kabristana girerken “Esselâmü aleyküm ey bu diyarın mümin ve Müslüman sakinleri! İnşallah biz de size katılacağız. Allah’tan bize ve size afiyet dileriz” diye selam verilir (Müslim, Cenâiz, 104).
- Kabirlerin üzerine basılmaz, oturulmaz.
- Ölülerden bir şey istenmez, mum yakılmaz, çaput bağlanmaz; ölü için Allah’a dua edilir.
Kaynaklar: Buhârî, Cenâiz, 7; Ahkâm, 11; Müslim, Cenâiz, 15, 103-108; Ebû Dâvûd, Cenâiz, 81; Tirmizî, Cenâiz, 61; İbn Mâce, Cenâiz, 49; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, II, 242; Nevevî, el-Mecmû‘, V, 285-286; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), “Kadınlar kabir ziyaretinde bulunabilirler mi?”, “Kadınlar âdet hâlinde iken kabir ziyareti yapılabilir mi?” (12.07.2017) (kurul.diyanet.gov.tr).