Menopoz (fıkıhta iyâs, “ümitsizlik” yani hayızdan kesilme), kadın hayatının doğal bir evresidir. Kur’an iddet konusunda “Kadınlarınızdan âdetten kesilmiş olanlar” diyerek bu döneme işaret eder (Talâk 65/4).
Bu yazıda4 başlık · 2 dk okuma
İyâs yaşı
- Hanefî: İyâs yaşı konusunda farklı görüşler vardır; mezhepte fetva, 55 yaş esas alınarak verilir. 55 yaşından sonra görülen kan, siyah veya koyu kırmızı gibi belirgin hayız özellikleri taşıyorsa ve önceki âdet düzenine benziyorsa hayız, aksi hâlde istihazedir.
- Şâfiî: Hayzın belirli bir son yaşı yoktur; hayız şartlarını taşıyan kan her yaşta hayızdır.
Menopoz geçiş dönemi
Menopoza geçiş sürecinde (perimenopoz) âdetler seyrekleşir, uzar veya kısalır. Bu dönemde:
- Hayız süresi şartlarını taşıyan (Hanefîlere göre 3-10 gün) ve önceki temizlikten en az 15 gün sonra gelen kan hayızdır.
- 3 günden kısa lekelenmeler ve 10 günü aşan kanamanın fazlası istihazedir; bu günlerde namaz kılınır.
- Uzun süreli veya sık kanamalar tıbbi bir sorunun belirtisi olabilir; mutlaka hekime başvurulmalıdır.
- Hormon tedavisiyle düzenli kanama gören kadın, kanın özelliğine göre hareket eder; bu konuda bir müftülüğe danışmak en sağlıklısıdır.
Menopozdan sonra ibadet
Menopozdan sonra kadın, istihaze dışında sürekli temiz hükmündedir; namaz, oruç ve diğer ibadetlerini kesintisiz yapar. Bu dönem, ömrün birikimini ibadet, ilim ve aile büyüklüğüyle taçlandırma dönemidir.
İddet
Menopoza girmiş kadının boşanma iddeti üç aydır (Talâk 65/4). Bkz. boşanan kadının hakları ve iddet.
Âdet günlerinizi, kaza oruçlarınızı ve ibadet durumunuzu takip etmek için hayız takip aracını kullanabilirsiniz.
Özetle
- Fıkıhta menopoza iyâs denir; Hanefî fetvasında iyâs yaşı 55’tir.
- Geçiş döneminde hayız şartlarını taşıyan kan hayız, taşımayan istihazedir.
- Düzensiz ve uzun kanamalarda hekime başvurmak gerekir.
Kaynaklar: Talâk 65/4; Kâsânî, Bedâi‘, I, 41; III, 195; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, I, 304-305; Nevevî, el-Mecmû‘, II, 375; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, I; TDV İslâm Ansiklopedisi, “İyâs” maddesi.