Namaz Rehberi · Temizlik
Adım adım teyemmüm öğrenHer adımda ne yapılır, ne okunur; sesli anlatımla
Teyemmüm, suyun bulunmadığı veya kullanılamadığı durumlarda temiz toprakla yapılan manevi temizliktir. Abdestin de guslün de yerine geçer. Kur’an’da şöyle buyurulur: “Su bulamazsanız temiz bir toprakla teyemmüm edin; yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin” (Nisâ 4/43; Mâide 5/6). Teyemmüm, İslam’ın kolaylık dini oluşunun güzel örneklerindendir.
Teyemmüm ne zaman yapılır?
- Abdest veya gusül için yeterli su bulunmazsa (Hanefîlere göre su yaklaşık 2 km veya daha uzaktaysa),
- Suyu kullanmak hastalığa yol açacak veya hastalığı artıracaksa,
- Su çok soğuk olup ısıtma imkânı yoksa ve kullanmak hastalık tehlikesi doğuruyorsa,
- Suyun başında düşman, yırtıcı hayvan gibi bir tehlike varsa,
- Eldeki su içmek için gerekliyse ve kullanılması susuz kalmaya yol açacaksa.
Teyemmümün farzları
- Niyet: Abdest veya gusülden hangisinin yerine yapıldığı fark etmeksizin, namaz kılmak gibi ibadet amacıyla temizlenmeye niyet etmek,
- Yüzü meshetmek: Elleri temiz toprağa vurup yüzü meshetmek,
- Kolları meshetmek: Elleri tekrar toprağa vurup kolları dirseklerle birlikte meshetmek.
Toprak, kum, taş, kireç ve kerpiç gibi toprak cinsinden olan temiz her şeyle teyemmüm yapılabilir. Yanınca kül olan (ağaç) veya eriyen (maden) şeyler toprak cinsinden sayılmaz.
Teyemmüm nasıl alınır?
Niyet ve Besmele
“Niyet ettim Allah rızası için teyemmüm almaya” diye niyet edilir ve Besmele çekilir. Kollar dirseklerin üstüne kadar sıvanır.
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
Bismillâhirrahmânirrahîm
Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.
Elleri toprağa vurmak
Avuç içleri ve parmaklar açık olarak temiz toprağa vurulur. Eller biraz ileri geri çekilir, sonra kaldırılıp birbirine hafifçe vurularak fazla toprak silkelenir.
- Farz
Yüzü meshetmek
İki elin içiyle yüzün tamamı bir defa meshedilir. Açıkta kalan yer olmamasına dikkat edilir.
Elleri ikinci kez toprağa vurmak
Eller aynı şekilde yeniden toprağa vurulur ve silkelenir.
- Farz
Kolları meshetmek
Sol elin içiyle sağ kolun dışı parmak uçlarından dirseğe kadar, iç tarafı dirsekten parmak uçlarına kadar meshedilir. Aynı şekilde sağ elle sol kol meshedilir. Parmak araları hilallenir, yüzük varsa oynatılır.
Teyemmümü bozan durumlar
- Abdesti bozan her şey, abdest yerine alınan teyemmümü de bozar.
- Guslü gerektiren durumlar, gusül yerine alınan teyemmümü bozar.
- Kullanılabilecek yeterli suyun bulunması veya suyu kullanmaya engel olan özrün ortadan kalkması teyemmümü bozar. Namaz içinde su görülürse namaz da bozulur.
Kaynaklar: Nisâ 4/43; Mâide 5/6; Buhârî, “Teyemmüm”, 1-5; Müslim, “Mesâcid”, 3; Ebû Dâvûd, “Tahâret”, 124-125. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I, “Teyemmüm”. Nevevî, el-Mecmû‘.