Namaz Rehberi · Namazın Hükümleri
Namaz, “Allâhü ekber” ile başlayıp selam ile biten bir ibadettir. Peygamberimiz “Bu namaza insanların sözlerinden hiçbir şey yakışmaz; o ancak tesbih, tekbir ve Kur’an okumaktır” buyurmuştur (Müslim, “Mesâcid”, 33). Namazın farzlarından birini ortadan kaldıran veya namazla bağdaşmayan davranışlar namazı bozar. Bozulan namaz yeniden kılınır.
Namazı bozan durumlar
- Konuşmak: Az veya çok, bilerek veya unutarak konuşmak.
- Selam vermek veya almak: Namaz içinde birine selam vermek veya selamını sözle almak.
- Yemek ve içmek: Az da olsa bir şey yemek veya içmek. Dişler arasında kalan nohut tanesinden küçük bir kırıntının yutulması bozmaz.
- Amel-i kesîr: Dışarıdan bakanın “namazda değil” diyeceği kadar çok hareket etmek.
- Göğsü kıbleden çevirmek: Özürsüz olarak göğsün kıble yönünden çevrilmesi.
- Abdestin bozulması.
- Avretin açılması: Avret yerinin dörtte birinin bir rükün süresince açık kalması.
- Gülmek: Kendi işitecek kadar gülmek namazı bozar; yanındakilerin işitecek kadar gülmek (kahkaha) Hanefîlere göre abdesti de bozar.
- Dünyevi bir sebeple ağlamak, inlemek, “ah”, “of” demek. Ahiret korkusuyla sessizce ağlamak bozmaz.
- Anlamı bozacak şekilde yanlış okumak.
- Bir farzı terk etmek: Rükû veya secdenin yapılmaması, son oturuşun hiç yapılmaması gibi.
- Kadın ve erkeğin aynı namazda yan yana durması (Hanefîlere göre, belirli şartlarla erkeğin namazını bozar).
Namazda mekruh olan davranışlar
Mekruhlar namazı bozmaz, fakat sevabını azaltır. Tahrîmen mekruh olanlar işlenirse namazın iadesi vaciptir.
- Namazda elbise, beden veya sakalla oynamak,
- Başı veya gözleri etrafa çevirerek bakmak,
- Gereksiz yere gözleri kapamak,
- Parmakları çıtlatmak veya birbirine geçirmek,
- Esnemek, gerinmek,
- Elbisenin kollarını dirseklere kadar sıvayarak namaz kılmak,
- Önünden gelip geçilebilecek bir yerde sütre (önüne bir işaret) koymadan kılmak,
- Tuvalet ihtiyacı sıkıştırırken namaza durmak,
- Canı çektiği yemek hazırken namaza durmak,
- Rükû ve secdelerde acele edip tadil-i erkânı terk etmek (tahrîmen mekruh),
- Resim bulunan bir elbiseyle veya önünde canlı resmi bulunan bir yerde namaz kılmak.
Namazı bozmayan durumlar
- Özür sebebiyle öksürmek, aksırmak (aksırana namazda “yerhamükallah” denmez),
- Bir veya iki adım kadar az hareket,
- Ahiret düşüncesiyle ağlamak,
- Namazda iken önünden birinin geçmesi (önünden geçen günah işlemiş olur),
- Namazda iken bir şeyi hatırlayıp düşünmek (namazın huşûsunu azaltır),
- Unutulan bir vacip; bu durumda sehiv secdesi yapılır.
Kaynaklar: Müslim, “Mesâcid”, 33; Buhârî, “Ezân”, 93, 102; “Salât”, 101; Ebû Dâvûd, “Salât”, 167-172. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I, “Namazı bozan şeyler” ve “Namazın mekruhları”.