Ergenlik (bulûğ), çocukluktan yetişkinliğe geçiştir ve dinî sorumluluğun başladığı andır. Hz. Peygamber, çocuğun ergenliğe kadar sorumlu tutulmadığını bildirmiştir (Ebû Dâvûd, Hudûd, 17).
Bu yazıda4 başlık · 2 dk okuma
Kızlarda ergenlik belirtileri
- İlk âdet (hayız) görmek,
- İhtilam olmak (rüyada cinsel boşalma),
- Hamile kalmak.
Hanefî âlimlerine göre bu belirtiler görülmezse 15 yaşın tamamlanmasıyla ergenlik çağına girilmiş sayılır. En erken ergenlik yaşı kızlar için yaklaşık 9’dur. Günümüzde tıbbi olarak ilk âdet çoğunlukla 10-14 yaşları arasında görülür.
Ergenlikle başlayan sorumluluklar
- Beş vakit namaz farz olur. Bkz. Namaz Rehberi.
- Ramazan orucu farz olur.
- Tesettür farz olur. Bkz. tesettür.
- Âdet ve gusül hükümlerini bilmek gerekir. Bkz. hayız, gusül.
- Günah ve sevap yazılmaya başlar; kişi kendi kararlarından Allah’a karşı sorumlu olur.
İlk âdet ve ilk gusül
İlk âdet başladığında kız namazı bırakır; kan kesilince gusül alır ve namaza başlar. İlk âdetin süresi 10 günü aşarsa 10 günü hayız, fazlası istihaze sayılır. Kan bitince yapılacak guslün öğretilmesi, bu dönemde annelerin en önemli görevlerinden biridir.
Anne-babalara öneriler
- Önceden konuşun: Kızınızı ilk âdet gelmeden, yaşına uygun bir dille bilgilendirin; bu dönem bir korku veya utanç kaynağı olmasın.
- Fıtrat vurgusu: Hz. Peygamber’in “Bu, Allah’ın Âdem kızlarına yazdığı bir şeydir” sözünü paylaşın.
- Mahremiyete saygı: Kızınızın bedeniyle ilgili konuları başkalarının yanında konuşmayın.
- İbadete sevgiyle: Namaz ve tesettürü baskıyla değil, örnek olarak ve gerekçesini anlatarak sevdirin.
- Sağlık: Düzensizlik, aşırı ağrı veya uzun kanamada bir hekime başvurun.
Takip için hayız takip aracımız genç kızlar için de kullanışlıdır.
Özetle
- Kızlar ilk âdet, ihtilam veya hamilelikle ergen olur; belirti yoksa Hanefîlere göre 15 yaşında.
- Ergenlikle namaz, oruç ve tesettür farz olur.
- Bu dönemde kızlara bilgi, sevgi ve mahremiyet gözetilerek yaklaşılmalıdır.
Kaynaklar: Nûr 24/31, 59; Ebû Dâvûd, Hudûd, 17; Buhârî, Hayz, 1; Kâsânî, Bedâi‘, VII, 171-172; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, VI, 153-154; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, I; Diyanet İşleri Başkanlığı, Aile ve Din Eğitimi.