Türkiye, estetik cerrahi turizminde dünyanın önde gelen ülkelerinden biri. Burun estetiğinden göğüs ameliyatına, yağ aldırmadan yüz germeye kadar pek çok işlem artık sıradan kabul ediliyor. İslam güzelliği sever; ancak güzelleşmek ile yaratılışı değiştirmek arasına bir sınır çizer.
Güzellik meşrudur
Kur’an insanın en güzel biçimde yaratıldığını bildirir (Tîn 95/4) ve Allah’ın kulları için yarattığı süsü haram kılanları kınar (A‘râf 7/32). Hz. Peygamber “Allah güzeldir, güzelliği sever” buyurmuştur (Müslim, Îmân, 147). Temizlik, bakım, güzel giyinmek ve makul ölçüde süslenmek İslam’da teşvik edilir.
Fıtratı değiştirmek yasaktır
Öte yandan Kur’an, insanların Allah’ın yarattığını değiştirmesini şeytanın bir hedefi olarak anar (Nisâ 4/119). Hz. Peygamber de güzelleşmek maksadıyla dövme yaptıranları, dişlerini yontturanları ve kaşlarını aldıranları “Allah’ın yaratışını değiştirenler” olarak nitelemiş ve kınamıştır (Buhârî, Libâs, 83-87; Müslim, Libâs, 120). DİYK’ye göre dikkat çekmek veya daha güzel görünmek amacıyla yaratılıştan gelen özellik ve şekillerin değiştirilmesi fıtratı bozmak kabul edilir ve yasaktır.
Tedavi amaçlı estetik caizdir
Bununla birlikte vücudun herhangi bir yerinde, diğer insanlar tarafından aşırı derecede yadırganan ve kişiyi psikolojik olarak etkileyen bir anormallik veya fazlalık varsa, bunun düzeltilmesi fıtratı bozmak değil, bir tedavi ve normalleştirme işlemidir. Nitekim sahabeden Arfece’nin bir savaşta burnu kopunca önce gümüşten bir burun yaptırdığı, bu koku yapınca Hz. Peygamber’in izniyle altından bir burun taktırdığı rivayet edilir (Ebû Dâvûd, Hâtem, 7; Tirmizî, Libâs, 31).
DİYK’nin 28 Kasım 2002 tarihli kararı ve sonraki fetvalarına göre estetik ameliyat şu şartlarla caizdir:
- Düzgün ve sağlıklı olan fıtratı bozmak kastıyla yapılmamalıdır.
- Bir yarar sağlama veya mevcut bir zararı giderme ihtimali yüksek olmalıdır.
- Tedavi amaçlı yapılmalıdır.
- Bir hile veya aldatma amacıyla ya da karşı cinse benzeme kastıyla yapılmamalıdır.
Örnekler
- Caiz: Kaza veya yanık izlerinin giderilmesi, yarık dudak ve damak ameliyatı, kanser sonrası meme rekonstrüksiyonu, nefes almayı zorlaştıran burun eğriliği, doğuştan veya sonradan oluşmuş belirgin şekil bozuklukları, ileri derecede sarkma veya aşırı büyüklük sebebiyle sağlık sorunu oluşturan durumlar, obezite cerrahisi.
- Caiz değil: Normal ölçülerdeki bir burnu, dudağı veya göğsü sadece moda veya beğeni sebebiyle değiştirmek; yaşlanmanın doğal izlerini silmek için yapılan ağır müdahaleler. Botoks ve dolgu için bkz. botoks ve dolgu.
Kurul, fıtrata müdahale sayılacak bir ameliyatı yapan doktorun da, yaptıranlar gibi sorumlu olduğunu hatırlatır. Şartları taşıyan tedavi amaçlı ameliyatları yapmakta ise sakınca yoktur.
Kaynaklar: Nisâ 4/119; A‘râf 7/32; Rûm 30/30; Tîn 95/4; Buhârî, Libâs, 83-87; Müslim, Îmân, 147; Libâs, 120; Ebû Dâvûd, Hâtem, 7; Tirmizî, Libâs, 31; Nevevî, Şerhu Sahîhi Müslim, “Kitâbü’l-libâs”; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), 28.11.2002 tarihli karar; “Estetik ameliyatın dini hükmü”, “Tedavi amacı taşımayan estetik operasyon yaptırmak caiz midir?” (kurul.diyanet.gov.tr).