Botoks ve dolgu, son yıllarda en yaygın estetik uygulamalar arasına girdi. Ameliyat gerektirmemesi, kısa sürmesi ve etkisinin geçici olması, bu işlemleri “masum” gösterebiliyor. Dinî açıdan ise belirleyici olan, işlemin geçici veya kalıcı olması değil, amacıdır.
Botoks nedir?
Botoks, botulinum adı verilen bir toksinden elde edilen sıvının kaslara iğneyle az miktarda enjekte edilmesidir. Kası geçici olarak gevşeterek kırışıklıkları azaltır. Etkisi birkaç ay sürer. Aynı madde tıpta migren, aşırı terleme (hiperhidroz), şaşılık, kas spazmları ve bazı nörolojik hastalıkların tedavisinde de kullanılır.
DİYK’nin görüşü
Din İşleri Yüksek Kurulu, İslam’da yaratılıştan gelen özellikleri değiştirmeye yönelik müdahalelerin yasaklandığını hatırlatır (Nisâ 4/119; Rûm 30/30). Kurula göre yüzdeki kırışıklıkları gidermek için yapılan botoks, genel amacı itibarıyla estetik bir müdahale niteliğindedir. Bu yüzden beden veya ruh sağlığı açısından gerekli olmadıkça uygulanması caiz değildir.
Kurul, vücudun herhangi bir yerinde diğer insanlar tarafından yadırganan, kişiyi psikolojik olarak etkileyen bir anormallik veya fazlalık bulunduğunda bunun düzeltilmesini ise bir tedavi olarak değerlendirir. Buna göre ölçü şudur:
- Tedavi amaçlı botoks caizdir: Migren, aşırı terleme, kas spazmı, yüz felci sonrası asimetri gibi tıbbî durumlar.
- Güzellik amaçlı botoks caiz değildir: Doğal yaşlanma çizgilerini gidermek, yüzü “daha genç” göstermek, kaş kaldırmak gibi.
Dolgu
Dudak, yanak, çene ve göz altına yapılan dolgular da aynı ölçüye tabidir. Kaza, hastalık veya ilaç kullanımı sonucu oluşmuş çöküntüleri ve belirgin şekil bozukluklarını gidermek tedavi kapsamındadır. Doğal ve normal ölçülerdeki bir yüzü moda veya beğeni sebebiyle değiştirmek ise fıtratı değiştirmek kapsamında değerlendirilir. Genel ölçüler için bkz. estetik ameliyat.
Abdest ve gusle etkisi
Botoks ve dolgu deri altına yapıldığı için suyun deriye ulaşmasına engel olmaz. Bu yüzden, caiz olup olmadığından bağımsız olarak, bu işlemleri yaptırmış kişinin abdesti ve guslü geçerlidir.
Kaynaklar: Nisâ 4/119; Rûm 30/30; Buhârî, Libâs, 83-87; Müslim, Libâs, 115-120; Ebû Dâvûd, Hâtem, 7; Tirmizî, Libâs, 31; Fedâilü’l-cihâd, 9; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), “Botoks yaptırmak caiz midir?”, “Tedavi amacı taşımayan estetik operasyon yaptırmak caiz midir?” (kurul.diyanet.gov.tr).