Faizli kredinin haramlığı açıktır. Peki bu krediyle dolaylı ilişkisi olanların durumu nedir? Bir yakınınız faizli kredi çekerken sizden kefil olmanızı istese, emlakçı olarak müşterinize konut kredisi bulsanız veya evinizi krediyle alacak birine satsanız sorumlu olur musunuz?
Kefil olmak ve aracılık yapmak
Hz. Peygamber (s.a.v.) faizi yiyene, yedirene, yazana ve şahitlik edenlere lanet etmiş ve “Onlar (günahta) eşittir” buyurmuştur (Müslim, Müsâkât, 106). Kur’an da günah ve düşmanlıkta yardımlaşmayı yasaklar (Mâide 5/2). Bu delillere dayanarak DİYK, haram olan bir işlemi yapmak caiz olmadığı gibi ona aracılık yapmanın ve destek olmanın da caiz olmadığını, bu yüzden faizli kredi alacak bir kişinin borcuna kefil olmanın veya aracılık yapmanın caiz olmadığını belirtir.
Aynı sebeple DİYK, bankadan alınacak faizli krediye aracılık edilmesi karşılığında komisyon adı altında ücret alınmasının helal olmadığını belirtir. Kredi danışmanı, emlakçı veya galericinin faizli kredi için aldığı aracılık komisyonu bu kapsamdadır. Kredi faizsizse (ör. katılım bankası finansmanı), işlemi takip eden kişi emeğinin karşılığı olarak vekâlet veya rehberlik ücreti alabilir.
Kredi kullanan kişiye satış yapmak
Farklı bir durum, malını faizli kredi kullanarak satın almak isteyen birine satmaktır. DİYK’nin 24 Haziran 2026 tarihli kararı bu konuyu ayrıntılı biçimde açıklar:
- Faizli kredi kullanarak mal veya hizmet satın alan kişi, farklı taraflarla birbirinden bağımsız iki ayrı işlem yapar: Banka veya finansman şirketiyle kredi sözleşmesi, satıcıyla satım sözleşmesi.
- Ayrı taraflarla kurulan ve hukuki mahiyeti birbirinden bağımsız sözleşmeler, hüküm ve sonuçları bakımından ayrı değerlendirilir.
- Bu yüzden müşterinin kredi sözleşmesi haram iken, ondan ayrı olarak kurulan satım veya hizmet sözleşmesi dinen meşrudur.
- Dolayısıyla kredi kullanan birine meşru bir mal veya hizmet satan kişi, faizli işleme yönlendirici, aracı, teşvik edici veya kefil olmadığı sürece bu kredinin vebaline ortak olmaz.
- Bununla birlikte Kurul, Müslümanların ticari ilişkilerinde meşru finansman yöntemlerine bağlı kalan kişileri tercih etmelerinin daha uygun olduğunu da belirtir.
Kurul daha önceki bir fetvasında da faizli krediyle mal satın alındığında sorumluluğun malı satanda değil, faizli kredi kullanarak satın alanda olduğunu belirtmişti.
Pratik sonuçlar
- Evinizi, arabanızı veya ürününüzü satarken alıcının ödemeyi nasıl finanse ettiği sizi dinen sorumlu tutmaz.
- Ancak satıcı olarak “Size şu bankadan kredi ayarlayalım” diyerek müşteriyi faizli krediye yönlendirmek, bankayla anlaşmalı çalışıp kredi başvurusunu takip etmek veya kredisine kefil olmak aracılık ve destektir.
- Yakınlarınızdan gelen kefillik taleplerini, faizsiz çözümler önererek (katılım bankası finansmanı, karz-ı hasen) nazikçe geri çevirebilirsiniz. Bkz. faizli kredi ile ev almak.
Kaynaklar: Âl-i İmrân 3/130; Nisâ 4/161; Mâide 5/2; Müslim, Müsâkât, 106; Mevsılî, el-İhtiyâr, II, 406; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), Karar No: 29 “Faizli kredi kullanarak mal/hizmet almak isteyen kişiye satış yapmak caiz midir?” (24.06.2026), “Faizli kredi almak isteyen kişiye kefil olmak veya aracılık yapmak caiz midir?”, “Bir kişinin, malını faizli kredi kullanarak satın almak isteyen kişiye satması caiz midir?”, “Banka kredisi almaya aracılık eden kişinin komisyon alması helal olur mu?” (kurul.diyanet.gov.tr).