Yılbaşı biletleri, haftalık loto çekilişleri, maç öncesi iddaa kuponları ve son yıllarda telefonlara kadar giren çevrimiçi bahis siteleri… Şans oyunları, küçük bir parayla büyük kazanç vaadiyle milyonlarca insanı cezbediyor. Kur’an ise bu konuda çok açık bir hüküm koymuştur.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٩٠﴾ إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ ۖ فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ ﴿٩١﴾
Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar (putlar) ve fal okları şeytan işi birer pisliktir. Bunlardan kaçının ki, kurtuluşa eresiniz. Şeytan, içki ve kumarla sizin aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve sizi Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık bunlardan vazgeçtiniz değil mi?
Kumar nedir?
Kur’an’da kumar için kullanılan meysir kelimesi “kolay kazanç” anlamındaki kökten gelir. Fakihler kumarı, tarafların her birinin kazanma ya da kaybetme ihtimali bulunan ve birinin kazancının diğerinin kaybından oluştuğu her türlü oyun ve işlem olarak tanımlar. Oyunun adı, oynanış şekli, devletin izin vermesi veya gelirin nereye harcandığı sonucu değiştirmez.
DİYK’nin görüşü
Din İşleri Yüksek Kurulu, taraflardan birisinin kazanıp diğerinin kaybetmesi esasına dayalı bütün şans oyunlarının kumar olduğunu ve haram olduğunu belirtir. Buna göre piyango, toto, loto, iddaa, müşterek bahis, ganyan gibi tertipler de kumardır. Kurul ayrıca şunları vurgular:
- Bu oyunların hasılatından bazı kuruluşların ve hayır kurumlarının yararlanması onları meşru hâle getirmez.
- Spor müsabakaları üzerine bahis, hangi yöntem ve ad ile yapılırsa yapılsın kumardır.
- Bu yollardan kazanç elde edilmişse bir an önce tövbe edilmeli ve kazanç sevap beklenmeden yoksullara verilmelidir.
Kumarın zararları
Kur’an kumarın, insanlar arasına düşmanlık ve kin sokmasını ve Allah’ı anmaktan, namazdan alıkoymasını gerekçe olarak gösterir (Mâide 5/91). Bugün kumar bağımlılığı, bir hastalık olarak tanınmaktadır. Borçlanma, aile içi şiddet, boşanma ve intihar gibi ağır sonuçlarıyla toplumu derinden etkiler. Çevrimiçi bahis sitelerinin 7/24 erişilebilir olması, gençler arasında bağımlılığı hızla artırmaktadır.
Sık sorulanlar
- Bileti hediye aldım, ikramiye çıktı: Bileti kimin aldığı fark etmez. Kazanç kumar kazancıdır; alınmaz, alınmışsa fakirlere verilir.
- Kuponu arkadaşım yatırdı, parayı paylaşacağız: Kumara ortak olmak da kumardır.
- Bayide çalışmak: Kumarın satışına aracılık etmek de caiz değildir (Mâide 5/2).
- Bedava çekilişler: Katılım için ücret ödenmeyen, kaybedenin bir şey kaybetmediği çekilişler kumar değildir. Bkz. çekiliş ve kampanyalar.
Kaynaklar: Bakara 2/219; Mâide 5/2, 90-91; İbn Nüceym, el-Bahrü’r-râik, VIII, 554-555; Kâsânî, Bedâi‘u’s-sanâi‘, VI, 206; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), “Piyango, toto, loto, iddia vb. şans oyunları oynamanın dini hükmü nedir?”, “Spor müsabakaları üzerinden bahis oynamak caiz midir?” (kurul.diyanet.gov.tr); TDV İslâm Ansiklopedisi, “Kumar” maddesi.