Hz. Musa'nın kavminin duası
رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿٨٥﴾ وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ ﴿٨٦﴾
Okunuşu
Rabbenâ lâ tec'alnâ fitneten li'l-kavmi'z-zâlimîn. Ve neccinâ bi rahmetike mine'l-kavmi'l-kâfirîn.
Anlamı
Rabbimiz! Bizi zalimler topluluğu için bir imtihan konusu yapma. Rahmetinle bizi kâfirler topluluğundan kurtar.
Hz. İbrahim ve beraberindekilerin duası
رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ ﴿٤﴾ رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلَّذِينَ كَفَرُوا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا ۖ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿٥﴾
Okunuşu
Rabbenâ aleyke tevekkelnâ ve ileyke enebnâ ve ileyke'l-masîr. Rabbenâ lâ tec'alnâ fitneten li'llezîne keferû vağfir lenâ rabbenâ, inneke ente'l-azîzü'l-hakîm.
Anlamı
Rabbimiz! Yalnız sana dayandık, yalnız sana yöneldik. Dönüş de yalnız sanadır. Rabbimiz! Bizi inkâr edenler için bir imtihan konusu yapma. Bizi bağışla Rabbimiz! Şüphesiz sen mutlak güç sahibisin, hüküm ve hikmet sahibisin.
Firavun’un baskısı altında yaşayan az sayıdaki mümin, Hz. Musa’nın “Allah’a tevekkül edin” çağrısına “Allah’a tevekkül ettik” diye cevap vermiş ve bu duayı etmişlerdir.
“Fitne yapma” ne demek?
Müfessirler bu ifadeyi iki şekilde açıklar: (1) Zalimleri bize musallat edip bizi işkenceyle dinimizden döndürmelerine izin verme; (2) Bizi onların eline düşürme ki “Bunlar hak üzere olsalardı bu hale düşmezlerdi” diyerek sapkınlıklarında daha da ileri gitmesinler. Yani müminin kötü durumu, başkalarının hidayetine engel olmasın.
Mümtehine Suresi’ndeki dua ise Hz. İbrahim’in ve beraberindekilerin, müşrik kavimlerinden ayrılırken ettikleri duadır; Allah onları “güzel bir örnek” olarak takdim eder.
Kaynaklar: Yûnus 10/83-86; Mümtehine 60/4-5; Taberî, Câmiu’l-beyân.