Ezan, namaz vaktinin girdiğini bildiren ve Müslümanları namaza çağıran, İslam’ın en belirgin şiarlarından biridir. Ezanın her cümlesi tevhidi, risaleti ve kurtuluşa çağrıyı dile getirir.
Bu yazıda3 başlık · 2 dk okuma
Ezan okunurken yapılacaklar
- Dinlemek ve tekrarlamak: “Ezanı işittiğinizde müezzinin söylediğinin aynısını söyleyin” (Buhârî, Ezân, 7; Müslim, Salât, 10).
- Hayye ale’s-salâh ve hayye ale’l-felâh cümlelerinde “Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh” denir (Müslim, Salât, 12).
- Sabah ezanında “es-salâtü hayrun mine’n-nevm” denildiğinde “sadakte ve berirte” (doğru söyledin ve iyilik ettin) denmesi tavsiye edilmiştir.
- Kur’an okuyan kimse okumaya ara verip ezanı dinlemesi daha faziletlidir; namaz kılan ise namazına devam eder.
- Ezan esnasında dünya kelamı konuşmamak, televizyon ve müzik sesini kısmak saygının gereğidir.
- Hanefîlerin bir kısmının tavsiyesine göre “Eşhedü enne Muhammeden resûlullah” cümlesi duyulunca salavat getirilir. Bu cümlede başparmakları öpüp gözlere sürme uygulamasına dair rivayetler ise sahih değildir.
Ezandan sonra
- Hz. Peygamber’e salavat getirilir: “Müezzini işittiğinizde onun dediğini söyleyin; sonra bana salavat getirin” (Müslim, Salât, 11).
- Ezan duası okunur. Bu duayı okuyana kıyamet gününde Hz. Peygamber’in şefaati müjdelenmiştir (Buhârî, Ezân, 8). Duanın Arapçası, okunuşu ve anlamı için ezan duası sayfasına bakınız.
- Ezan ile kamet arasında dua edilir: “Ezan ile kamet arasında yapılan dua reddedilmez” (Ebû Dâvûd, Salât, 35; Tirmizî, Salât, 44).
Müezzinin adabı
- Ezan abdestli olarak, kıbleye dönülerek, ayakta ve yüksekçe bir yerde okunur.
- Kelimeleri bozacak şekilde uzatmak, harfleri değiştirmek mekruhtur.
- Vakit girmeden okunan ezan geçersizdir, vakit girince iade edilir.
- Ezanın sesinin çevreyi rahatsız etmeyecek, ama duyulacak ölçüde ayarlanması, hem şiarın korunması hem komşu hakkı açısından önemlidir.
Ezanın tarihi, sözleri ve kametin hükümleri için ezan ve kamet sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar: Mâide 5/58; Cum‘a 62/9; Buhârî, Ezân, 7, 8; Müslim, Salât, 10-12; Ebû Dâvûd, Salât, 35; Tirmizî, Salât, 44; Kâsânî, Bedâi‘, I, 146-155; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, I, 383-400; Sehâvî, el-Makâsıdü’l-hasene, nr. 1021; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, I.