Her Ramazan’da tekrar gündeme gelen bir tartışma: Teravih sekiz rekât mı, yirmi rekât mı? Bazı çevreler yirmi rekâtın sonradan çıktığını, bazıları da sekiz rekâtın bid‘at olduğunu söyler.
Hz. Âişe’nin rivayeti
Hz. Âişe’ye Resûlullah’ın Ramazan’daki gece namazı sorulduğunda “Resûlullah Ramazan’da da Ramazan dışında da on bir rekâttan fazla kılmazdı” demiştir (Buhârî, Teheccüd, 16; Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn, 125). Başka bir rivayette bu sayı on üçtür. DİYK bu rivayet hakkında şu tespitleri yapar:
- Hadiste “Ramazan’da da Ramazan dışında da” denmesi, bunun Ramazan’a özgü teravihle değil, Hz. Peygamber’in sürekli kıldığı gece namazı (teheccüd) ile ilgili olduğunu gösterir.
- Hz. Âişe’nin başka bir rivayetinde Hz. Peygamber’in Ramazan’ın son on gününde ibadetini artırdığı bildirilir (Müslim, İ‘tikâf, 7-8). Soru, Ramazan’da gece ibadetinin artıp artmadığını öğrenmek içindir.
Sahabe dönemi
Hz. Ömer döneminde teravihin cemaatle kılınması konusunda yirmi ve on bir rekât şeklinde iki rivayet vardır (İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, II, 162-163). DİYK’ye göre kaynaklarda farklı rivayetler bulunmakla birlikte, teravih daha sonra yirmi rekât olarak yerleşmiş, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerinden başlayarak günümüze kadar cemaatle yirmi rekât kılınmıştır. Sahabeden kimse buna itiraz etmemiş, âlimler de bu şekilde kabul etmiştir (İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, I, 450; Aynî, Umdetü’l-kârî, XI, 126-127). Başta Türkiye olmak üzere pek çok İslam ülkesinde teravih yirmi rekât kılınmaktadır.
Teravih nafiledir
DİYK, teravihin nafile bir ibadet olduğunu ve farz gibi telakki edilmesinin doğru olmadığını vurgular. Yorgunluk, meşguliyet ve benzeri sebeplerle teravihin tamamı kılınamıyorsa, kılınabildiği kadarı kılınır. Sekiz rekât kılan kişi de sünnete uygun bir nafile ibadet yapmış olur; bu konuda birbirini suçlamak doğru değildir. Hanefî mezhebinde teravih erkekler ve kadınlar için sünnet-i müekkededir.
Kadınlar ve teravih
DİYK’ye göre kadınların namazlarını evde kılmaları daha faziletli olmakla birlikte, gerekli hassasiyeti göstermeleri kaydıyla farz namazları ve teravihi camide cemaatle kılmalarında sakınca yoktur (Zeylaî, Tebyîn, I, 140; İbn Nüceym, el-Bahr, II, 71).
Vakti
Teravihin vakti yatsı namazından sonra başlar ve fecre kadar devam eder. Yatsıdan önce kılınan teravih geçerli olmaz. Vitir, teravihten önce veya sonra kılınabilir; Ramazan’da cemaatle kılınması faziletlidir.
Kaynaklar: İsrâ 17/79; Buhârî, Teheccüd, 16; Fazlu leyleti’l-kadr, 5; Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn, 123-125; İ‘tikâf, 7-8; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, II, 162-164; Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, II, 698; İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, I, 450; Aynî, Umdetü’l-kârî, XI, 126-127; Mâverdî, el-Hâvi’l-kebîr, II, 290-291; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), “Teravih namazı kaç rek’attır?”, “Kadınlar teravih namazını camide kılabilirler mi?”, “Teravih namazının vakti ne zamandır?” (kurul.diyanet.gov.tr).
