Bir yakınının son anlarında yanında olmak insanın yaşadığı en ağır tecrübelerdendir. O anda ne yapılacağını bilmek hem hastaya hem yakınlarına huzur verir. Dinimiz bu konuda sade ve merhametli bir yol gösterir.
Bu yazıda5 başlık · 3 dk okuma
Telkin nedir?
Telkin, ölmek üzere olan kişiye kelime-i tevhidi hatırlatmaya, definden sonra ise kabri başında ölüye iman esaslarını hatırlatmaya denir. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Ölmek üzere olanlara ‘lâ ilâhe illallah’ demeyi telkin ediniz” (Müslim, Cenâiz, 1, 2).
Hastanın yanında yapılacaklar
- Kıbleye çevirmek: Ölüm döşeğindeki kişinin sağ tarafı üzerine çevrilerek yüzü kıbleye gelecek şekilde yatırılması müstehaptır. Bu, hastaya eziyet verecekse zorlanmaz.
- Kelime-i tevhid ve şehadet: Bilinci yerinde olan ve konuşabilen hastanın yanında kelime-i tevhid ve kelime-i şehadet söylenir. Amaç, hayata veda ederken tevhid inancını hatırlamasına yardımcı olmaktır.
- Zorlamamak: Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK) özellikle belirtir: Telkin sırasında kelime-i tevhid ve kelime-i şehadet söylemekle yetinilir; hasta söylemeye zorlanmaz. “Hadi söyle” diye ısrar edilmez; hasta bir kez söylemişse tekrar ettirilmez.
- Yâsîn okumak: Hz. Peygamber, ölmek üzere olan kişinin yanında Yâsîn suresinin okunmasını teşvik etmiştir (Ebû Dâvûd, Cenâiz, 24).
- Sükûnet: Hastanın yanında yüksek sesle ağlamak, tartışmak, onu korkutacak sözler söylemek doğru değildir. Hakkında hayır konuşulur, Allah’ın rahmeti hatırlatılır.
Vefat gerçekleşince
Vefat eden kişinin gözleri kapatılır, çenesi bağlanır ve “İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn” (Biz Allah’a aidiz ve O’na döneceğiz) denir (Bakara 2/156). Cenazenin yıkanması, kefenlenmesi, namazının kılınması ve defni geciktirilmez; borçlarının ödenmesi ve vasiyetinin yerine getirilmesi için de acele edilir. Bu işlemler için cenaze namazı sayfasına bakabilirsiniz.
Kabir başında telkin
Definden sonra cemaat dağılınca bir kişinin kabrin başında durup ölüye hitaben iman esaslarını hatırlatması şeklindeki telkin konusunda âlimler görüş ayrılığı içindedir. DİYK’nin aktardığına göre:
- Bazı âlimler bu uygulamayı meşru görmemiştir.
- Bazı âlimler ise mükellef olduktan sonra vefat eden kimsenin kabri başında telkinin yapılabileceğini söylemiştir.
Bu yüzden kabir başında telkin yapan da yapmayan da kınanmaz. Üzerinde görüş birliği olan ise şudur: Definden sonra kabrin başında bir süre kalıp ölü için dua ve istiğfar etmek güzeldir. Ölünün ardından okunan Kur’an ve yapılan hayırlar için Ölüye Kur’an okumak ve sevap bağışlamak yazısına bakabilirsiniz.
Kaynaklar: Bakara 2/156; Müslim, Cenâiz, 1, 2; Ebû Dâvûd, Cenâiz, 24; İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, II, 104-105; el-Fetâva’l-Hindiyye, I, 157; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), “Telkin nedir, nasıl yapılır ve dinî hükmü nedir?” (kurul.diyanet.gov.tr).
Yorumlar
Düşüncenizi, sorunuzu ya da düzeltme önerinizi yazabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra görünür.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.