Secde, alnı, burnu, elleri, dizleri ve ayak parmaklarını yere koyarak Allah’a boyun eğmektir. Hz. Peygamber “Kulun Rabbine en yakın olduğu an secde hâlidir; secdede çok dua edin” buyurmuştur (Müslim, Salât, 215). Secde, yapılış sebebine göre dört çeşittir.
Bu yazıda4 başlık · 2 dk okuma
1. Namazın secdesi
Her rekâtta iki kez yapılan secde, namazın farzlarındandır. Secdede alın ile birlikte burnun da yere konulması, iki secde arasında oturulması ve secdede en az bir tesbih miktarı durulması gerekir. Secdede “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denir. Bkz. rükû ve secde tesbihleri.
2. Sehiv (yanılma) secdesi
Namazda bir vacibin unutularak terk edilmesi, geciktirilmesi veya bir farzın geciktirilmesi hâlinde namazın sonunda yapılan iki secdedir. Son oturuşta Ettehiyyâtü okunduktan sonra sağa selam verilir, iki secde yapılır, tekrar oturup Ettehiyyâtü, Salli-Bârik ve dualar okunarak selam verilir. Ayrıntısı için sehiv secdesi sayfasına bakınız.
3. Tilavet (okuma) secdesi
Kur’an’da 14 yerde secde ayeti vardır. Bu ayetlerden birini okuyan veya işiten kimsenin bir secde yapması Hanefîlere göre vaciptir. Yapılışı: Abdestli olarak kıbleye dönülür, niyet edilir, eller kaldırılmadan “Allâhu ekber” denilerek secdeye varılır, üç kez “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denir ve “Allâhu ekber” diyerek kalkılır. Namaz içinde okunan secde ayeti için hemen secde yapılır veya en geç üç ayet içinde rükû ve secdeye gidilirse bu secde yerine geçer.
Tilavet secdesi ayetlerinin yerleri ve daha fazla bilgi için tilavet secdesi ve tilavet secdesi duası sayfalarına bakabilirsiniz.
4. Şükür secdesi
Bir nimete kavuşan veya bir musibetten kurtulan kimsenin Allah’a şükür için yaptığı tek secdedir. Hz. Peygamber sevindirici bir haber geldiğinde secdeye kapanırdı (Ebû Dâvûd, Cihâd, 162). Ayrıntılar için şükür namazı ve şükür secdesi yazımıza bakınız.
Kaynaklar: A‘râf 7/206; Alak 96/19; Müslim, Salât, 215; Mesâcid, 71; Ebû Dâvûd, Cihâd, 162; Buhârî, Sücûdü’l-Kur’ân, 1-12; Kâsânî, Bedâi‘, I, 164-180; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, II, 77-120; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, I.