Tadil-i Erkân: Acele Kılınan Namaz ve Namazın Hırsızı

Yazıyı dinle · 2 dk Kaydet

Tadil-i erkân, namazın rükünlerini (rükû, secde) ve bunlar arasındaki duruşları (kavme ve celse) organlar yerine oturacak, vücut sükûnet bulacak şekilde, en az bir tesbih miktarı durarak yapmaktır.

Bu yazıda4 başlık · 3 dk okuma

1. “Dön, namazını yeniden kıl; çünkü sen namaz kılmadın”
2. Namazın hırsızı
3. Hükmü
4. Pratikte nasıl uygulanır?

“Dön, namazını yeniden kıl; çünkü sen namaz kılmadın”

Bir adam mescide girip acele ile namaz kıldı, sonra gelip Hz. Peygamber’e selam verdi. Resûlullah ona “Dön, namazını yeniden kıl; çünkü sen namaz kılmadın” buyurdu. Bu üç kez tekrarlanınca adam “Seni hak ile gönderene yemin ederim ki bundan güzelini bilmiyorum, bana öğret” dedi. Hz. Peygamber de ona rükûda, rükûdan doğrulunca, secdede ve iki secde arasında sükûnet bulana kadar durmayı öğretti (Buhârî, Ezân, 95, 122; Müslim, Salât, 45).

Namazın hırsızı

Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “İnsanların hırsızlık bakımından en kötüsü namazından çalandır.” Sahabiler “Ey Allah’ın Resûlü! Kişi namazından nasıl çalar?” diye sorunca “Rükûunu ve secdesini tam yapmaz” buyurdu (Ahmed b. Hanbel, Müsned, V, 310; Mâlik, Muvatta’, Kasru’s-salât, 72).

Hükmü

• Hanefîler (Ebû Hanîfe ve İmam Muhammed): Tadil-i erkân vaciptir. Unutularak terk edilirse sehiv secdesi gerekir; kasten terk edilirse namazın iadesi gerekir (iade edilmezse namaz günahla birlikte sahihtir).
• İmam Ebû Yûsuf, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelîler: Tadil-i erkân farzdır; terk edilirse namaz sahih olmaz.

Pratikte nasıl uygulanır?

1. Rükû: Sırt ve baş düz hâle gelince en az üç kez “Sübhâne rabbiye’l-azîm” denir.
2. Kavme: Rükûdan “Semiallâhu limen hamideh” diyerek tam doğrulunur, vücut dik hâle gelip durulur, “Rabbenâ leke’l-hamd” denir. Doğrulmadan secdeye inmek tadil-i erkânı bozar.
3. Secde: Alın ve burun yere konup vücut yerleşince en az üç kez “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denir.
4. Celse: İki secde arasında tam oturulur ve bir tesbih miktarı durulur. Başı hafifçe kaldırıp hemen ikinci secdeye gitmek yanlıştır. Bu oturuşta okunabilecek dua için bkz. iki secde arası dua.

Namazın doğru kılınışı için namaz nasıl kılınır ve huşu için namazda huşu yazılarımıza da bakabilirsiniz.

Kaynaklar: Mü’minûn 23/1-2; Buhârî, Ezân, 95, 122; Müslim, Salât, 45; Ahmed b. Hanbel, Müsned, V, 310; Mâlik, Muvatta’, Kasru’s-salât, 72; Ebû Dâvûd, Salât, 143-148; Kâsânî, Bedâi‘, I, 162; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, I, 464; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, I (Namazın vacipleri).