Huşu, kalbin Allah’ın büyüklüğü karşısında saygı ve korkuyla boyun eğmesi, bu hâlin bedenin sükûnetine yansımasıdır. Kur’an “Müminler kurtuluşa ermiştir; onlar ki namazlarında huşu içindedirler” buyurur (Mü’minûn 23/1-2). Huşu namazın sıhhat şartı değil, kemal (olgunluk) şartıdır; ama namazın ruhudur.
Bu yazıda3 başlık · 2 dk okuma
Namazdan önce
- Vakti bekleyerek hazırlanmak: Namazı son dakikaya bırakmamak.
- Abdesti özenle almak: Abdest, namazın kapısıdır; her organı yıkarken günahların döküldüğünü düşünmek (Müslim, Tahâret, 32).
- Temiz ve güzel giyinmek (A‘râf 7/31).
- Zihni meşgul eden ihtiyaçları gidermek: Yemek hazırken veya tuvalet ihtiyacı varken namaza durmak mekruhtur (Müslim, Mesâcid, 67).
- Dikkat dağıtan şeyleri kaldırmak: Telefonu sessize almak, desenli ve resimli şeylerin önünde kılmamak (Buhârî, Salât, 14).
- Sessiz bir yer seçmek ve kıbleye yönelmeden önce birkaç saniye durmak.
Namaz esnasında
- “Son namazım” bilinci: “Namaza durduğunda veda eden kimsenin namazı gibi kıl” (İbn Mâce, Zühd, 15).
- Allah’ın huzurunda olduğunu hatırlamak: İhsan, “Allah’ı görüyormuş gibi ibadet etmektir” (Müslim, Îmân, 1).
- Gözü secde yerinde tutmak, etrafa bakmamak (Buhârî, Ezân, 93).
- Okunanların anlamını düşünmek: Fâtiha’daki her ayete Allah’ın cevap verdiğini hatırlamak (Müslim, Salât, 38). Bkz. namaz duaları.
- Farklı sureler ve dualar okumak: Hep aynı sureleri okumak alışkanlıkla dikkati azaltabilir. Bkz. namaz sureleri.
- Tertil ile okumak: Ayetleri durarak, acele etmeden okumak.
- Tadil-i erkâna uymak: Rükû ve secdelerde sükûnetle durmak. Bkz. tadil-i erkân.
- Secdede dua etmek: “Kulun Rabbine en yakın olduğu an secdedir” (Müslim, Salât, 215).
- Gereksiz hareketlerden kaçınmak: Elbiseyle, sakalla oynamamak, esnemeyi bastırmak.
- Vesveseye aldırmamak: Namazda gelen düşünceler karşısında Allah’a sığınıp namaza dönmek. Bkz. namazda vesvese.
Namazdan sonra ve hayatta
- Namazdan hemen kalkmamak: Tesbihat ve dua ile namazın etkisini sürdürmek. Bkz. namaz tesbihatı.
- Gece namazı kılmak: Sessizlikte kılınan teheccüd, huşuyu besler.
- Kur’an’ı anlamaya çalışmak: Meal ve tefsirle tanışmak namazdaki okumaları canlandırır.
- Günahlardan sakınmak: Gözü, dili ve kalbi korumak namazdaki manevi hâle doğrudan etki eder. Bkz. harama bakmanın kalbe etkisi.
Kaynaklar: A‘râf 7/31; Mü’minûn 23/1-2; Buhârî, Salât, 14; Ezân, 93; Müslim, Îmân, 1; Tahâret, 32; Mesâcid, 67; Salât, 38, 215; İbn Mâce, Zühd, 15; Gazzâlî, İhyâ’, I (Esrârü’s-salât); TDV İslâm Ansiklopedisi, “Huşû” maddesi.