Hz. Lût (a.s.): Sodom Halkına Gönderilen Peygamber

Hz. Lût, Hz. İbrâhim’in yeğenidir ve Kur’an’da adı yirmi yedi defa geçer. Amcası İbrâhim’e ilk iman eden ve onunla birlikte hicret eden kişidir: “Lût ona iman etti ve ‘Ben Rabbime hicret ediyorum’ dedi” (Ankebût 29/26). Daha sonra Ölü Deniz çevresindeki Sodom (Sedûm) ve civar şehirlerin halkına peygamber olarak gönderildi.

Kavminin durumu

Lût kavmi, tarihte daha önce hiçbir toplumun alenen yapmadığı bir hayâsızlığı yaygınlaştırmıştı. Kur’an, Hz. Lût’un onlara şöyle seslendiğini aktarır:

وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّنَ الْعَالَمِينَ ﴿٨٠﴾ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّن دُونِ النِّسَاءِ ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ ﴿٨١﴾

Lût'u da (peygamber olarak) gönderdik. Kavmine dedi ki: "Sizden önce âlemlerden hiç birinin yapmadığı fuhuşu mu yapıyor sunuz? Çünkü siz kadınları bırakıp da şehvetle erkeklere gidiyorsunuz. Belki de siz haddi aşan bir kavimsiniz.

Başka bir ayette onların yol kestikleri ve toplantılarında açıkça kötülük yaptıkları da bildirilir (Ankebût 29/29). Yani kavmin sapkınlığı yalnızca bir ahlak meselesi değil; yol kesicilik, zulüm ve kötülüğün toplumsal bir kural hâline gelmesiydi. Hz. Lût onları Allah’tan korkmaya, fıtrata ve helal olan evliliğe çağırdı. Cevapları ise “Onları şehrinizden çıkarın; onlar çok temiz olmak isteyen insanlar!” oldu (A’râf 7/82). Temizliği suç sayacak kadar ahlaki bir çöküş yaşıyorlardı.

Misafir melekler

Allah, bu kavmi helak etmek için melekleri gönderdi. Melekler önce Hz. İbrâhim’e uğrayıp ona İshak’ı müjdelediler ve görevlerini bildirdiler. Hz. İbrâhim, yeğeni orada olduğu için endişelenip Lût kavmi hakkında onlarla tartıştı (Hûd 11/74-76; Ankebût 29/31-32). Melekler yakışıklı gençler suretinde Hz. Lût’un evine geldiklerinde kavmi koşarak evin kapısına dayandı. Hz. Lût misafirlerini korumak için çırpındı ve “İçinizde aklı başında bir adam yok mu?” diye haykırdı (Hûd 11/78). Bunun üzerine melekler kimliklerini açıkladılar:

قَالُوا يَا لُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَن يَصِلُوا إِلَيْكَ ۖ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ اللَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنكُمْ أَحَدٌ إِلَّا امْرَأَتَكَ ۖ إِنَّهُ مُصِيبُهَا مَا أَصَابَهُمْ ۚ إِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ ۚ أَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍ ﴿٨١﴾

Melekler dediler: "Ey Lut! Şundan emin ol ki, biz Rabbinin elçileriyiz. Onlar sana asla zarar veremezler. Sen, gecenin bir kısmı olunca ailenle birlikte hemen buradan çık git. İçinizden hiç kimse geri kalmasın, eşin başka. Çünkü ona da onlara gelecek olan musibet gelecektir. Haberin olsun, helâk zamanları sabah vaktidir. Zaten sabah yakın değil mi?"

Helak

Sabah olunca emir geldi. Şehirlerin altı üstüne getirildi, üzerlerine tabakalar hâlinde pişkin tuğla gibi taşlar yağdırıldı (Hûd 11/82). Hz. Lût ve ailesi kurtarıldı; ancak eşi, kavmin tarafını tuttuğu için helak olanlarla birlikte kaldı. Kur’an onu, bir peygamberin evinde yaşamasına rağmen ihanet eden kadınlara örnek verir (Tahrîm 66/10). Âlimler buradaki “ihanet”in iffete değil, imana ve davaya ihanet olduğunu açıkça belirtir; hiçbir peygamberin eşi iffetsizlik yapmamıştır.

Kur’an, bu şehirlerin kalıntılarının “işlek bir yol üzerinde” durduğunu ve ibret almak isteyenler için bir ayet olduğunu bildirir (Hicr 15/76; Sâffât 37/137-138). Bugün Ölü Deniz’in (Lût gölü) çevresi, dünyanın deniz seviyesinin en altındaki bölgesidir.

Kıssadan dersler

• Fıtratı korumak: Kur’an, Allah’ın yarattığı erkek-kadın düzeninin bozulmasını “haddi aşmak” olarak niteler.
• Kötülüğün normalleşmesi: Kavmin felaketi, kötülüğü alenen yapıp temiz kalmak isteyenleri dışlamasıyla gelmiştir.
• Yakınlık kurtarmaz: Hz. Lût’un eşi, peygamber evinde yaşamasına rağmen inancı yüzünden helak olmuştur.
• Misafirin hakkı: Hz. Lût, misafirlerini korumak için bütün kavmine karşı durmuştur.

Kaynaklar: A’râf 7/80-84; Hûd 11/69-83; Hicr 15/57-77; Şuarâ 26/160-175; Neml 27/54-58; Ankebût 29/26-35; Sâffât 37/133-138; Kamer 54/33-39; Tahrîm 66/10. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Lût” maddesi. İbn Kesîr, Kasasü’l-enbiyâ.