Hz. Hûd (a.s.): Güç Sarhoşu Âd Kavmine Gönderilen Peygamber

Hz. Hûd, Nûh tufanından sonra Güney Arabistan’da yaşayan Âd kavmine gönderilen peygamberdir. Kur’an’da adı yedi defa geçer ve on birinci sure onun adını taşır. Kur’an onu “Âd’a kardeşleri Hûd’u gönderdik” diye tanıtır (A’râf 7/65). “Kardeş” ifadesi, peygamberin kavminin içinden çıktığını, onların dilini ve hâlini bildiğini vurgular.

Âd kavmi

Âd kavmi, Kur’an’da “Ahkâf” (kum tepeleri) diye anılan bölgede yaşıyordu (Ahkâf 46/21). Bu bölge, Yemen ile Umman arasındaki Hadramut çevresi olarak kabul edilir. Âdlılar iri yapılı, güçlü ve müreffeh insanlardı. Kur’an onların “benzeri memleketlerde yaratılmamış, sütunlarla dolu İrem” şehrinden söz eder (Fecr 89/6-8). Allah onlara bol mal, çocuk, bahçeler ve pınarlar vermişti (Şuarâ 26/132-134). Ancak bu nimetler onları şükre değil, kibre sevk etti.

Hz. Hûd’un tebliği

Hz. Hûd kavmini putları bırakıp yalnız Allah’a kulluk etmeye çağırdı. Onlara Nûh kavminden sonra yeryüzünde halife kılındıklarını hatırlattı (A’râf 7/69), tebliği karşılığında hiçbir ücret istemediğini söyledi (Hûd 11/51). Onların boş yere her tepeye anıt dikmelerini ve ebedî kalacakmış gibi saraylar yapmalarını eleştirdi; zorbaca davranmalarını kınadı:

أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ ﴿١٢٨﴾ وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ ﴿١٢٩﴾ وَإِذَا بَطَشْتُم بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ ﴿١٣٠﴾ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٣١﴾

"Siz her tepeye bir alâmet bina edip eğlenir durur musunuz?" "Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz?" "Hem tuttuğunuz zaman merhametsiz zorbalar gibi tutuyorsunuz." "Artık Allah'tan korkun ve bana itaat edin."

Hz. Hûd onları tövbe ve istiğfara da çağırdı; istiğfar ederlerse Allah’ın gökten bol yağmur göndereceğini, güçlerine güç katacağını bildirdi (Hûd 11/52). Kavminin cevabı ise kibir doluydu: “Bizden daha güçlü kim var?” (Fussilet 41/15). Onu beyinsizlikle suçladılar, ilahlarından birinin onu çarptığını iddia ettiler (Hûd 11/53-54).

Tevekkülün zirvesi

Bütün kavmine karşı yalnız kalan Hz. Hûd’un sözleri, Kur’an’daki en güçlü tevekkül ifadelerinden biridir:

مِن دُونِهِ ۖ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنظِرُونِ ﴿٥٥﴾ إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُم ۚ مَّا مِن دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٥٦﴾

"O'ndan başka herşeyden uzağım, artık hepiniz toplanın bana istediğiniz tuzağı kurun, sonra hiç bekletmeyin. "Ben muhakkak ki, hem benim Rabbim, hem de sizin Rabbiniz olan Allah'a dayanmaktayım. Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, idaresi ve yönetimi O'nun elinde olmasın. Benim Rabbim, hiç şüphe yok ki, doğru yoldadır."

Helak

Âd kavmi azabı çağırmakta ısrar etti. Bir gün ufukta vadilerine doğru gelen bir bulut gördüler ve “Bu bize yağmur yağdıracak bir buluttur” diye sevindiler. Oysa o, acele istedikleri azabı taşıyan bir rüzgârdı (Ahkâf 46/24-25). Yedi gece sekiz gün boyunca esen dondurucu ve uğultulu bir rüzgâr onları, “içi boş hurma kütükleri gibi” yere serdi (Hâkka 69/6-8). Hz. Hûd ve ona iman edenler ise Allah’ın rahmetiyle kurtarıldı (Hûd 11/58).

Hz. Hûd’un kabrinin yeri kesin bilinmemekle birlikte, Hadramut’ta onun adıyla anılan ve ziyaret edilen bir türbe bulunmaktadır.

Kıssadan dersler

• Güç ve refah imtihandır: Âd’ı helak eden, sahip olduklarıyla övünüp “Bizden güçlü kim var?” demeleriydi.
• Gösterişe dayalı imar: Faydasız anıtlar ve ölümsüzlük hayaliyle yapılan saraylar, Kur’an’da israf ve gaflet örneği olarak eleştirilir.
• İstiğfar bereket getirir: Hz. Hûd’un çağrısında tövbe, maddi bereketin de anahtarı olarak sunulur.
• Tevekkül yalnızlığı yener: “Her canlının perçemi O’nun elindedir” diyen peygamber, bir kavmin tamamına meydan okuyabilmiştir.

Kaynaklar: A’râf 7/65-72; Hûd 11/50-60; Şuarâ 26/123-140; Fussilet 41/15-16; Ahkâf 46/21-26; Kamer 54/18-21; Hâkka 69/6-8; Fecr 89/6-8. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hûd” ve “Âd” maddeleri. İbn Kesîr, Kasasü’l-enbiyâ.