İmam Ebû Yûsuf

Hayatı

113 (731) yılında Kûfe’de doğdu. Yoksul bir ailede büyüdü; Ebû Hanîfe onun ilme olan istidadını görerek maddi olarak destekledi ve derslerine devam etmesini sağladı. Hocasının vefatından sonra hadis ve fıkıh tahsilini sürdürdü.

Halife Mehdî döneminde Bağdat kadısı oldu, Hârûnürreşîd döneminde başkadılığa getirildi. Kadıların tayininde söz sahibi olması, Hanefî fıkhının devlet teşkilatında yaygınlaşmasını sağladı. 182 (798) yılında Bağdat’ta vefat etti.

İlmî şahsiyeti ve mücadelesi

Ebû Yûsuf, hocasının görüşlerini uygulamayla buluşturan bir hukukçudur. Hadis bilgisinin genişliği sayesinde bazı meselelerde hocasından farklı görüşler benimsedi; bu durum Hanefî mezhebinin hem rey hem hadis açısından zenginleşmesine katkı sağladı.

Eserleri

• Kitâbü’l-Harâc (vergi ve kamu maliyesi üzerine Hârûnürreşîd’e yazılmış eser)
• Kitâbü’l-Âsâr
• İhtilâfü Ebî Hanîfe ve İbn Ebî Leylâ
• er-Red alâ siyeri’l-Evzâî

Mirası

Kitâbü’l-Harâc, İslam kamu maliyesinin ilk sistemli eserlerinden biridir; yöneticiye adaleti, halka şefkati ve gayrimüslim tebaanın haklarını gözetmeyi öğütler.