عبد القادر الجيلاني
470 / 1078, Amül 561 / 1166, Bağdat
Kādiriyye tarikatının pîri, Hanbelî fakih ve Bağdat’ın büyük vâizi Muhyiddin Abdülkâdir el-Geylânî (ö. 561/1166).
Hayatı
470 (1077-78) yılında Hazar Denizi’nin güneyindeki Geylân bölgesinde doğdu. On sekiz yaşında Bağdat’a gelerek Hanbelî fıkhını ve hadis okudu. Ebû Saîd el-Muharrimî’nin medresesinde ders vermeye başladı; medrese zamanla onun adıyla anıldı. Vaaz meclislerine her kesimden binlerce kişi katılırdı. 561 (1166) yılında Bağdat’ta vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Geylânî, şeriata bağlılığı, ahlakı ve Allah’a teslimiyeti esas alan bir tasavvuf anlayışını savundu. Vaazlarında yöneticileri adalete, halkı tövbeye ve samimi kulluğa çağırdı. Hem fakih hem mürşid olarak ilim ile irfanı birleştirdi.
Eserleri
- el-Gunye li-tâlibî tarîki’l-hak
- Fütûhu’l-gayb
- el-Fethu’r-rabbânî ve’l-feyzü’r-rahmânî
Mirası
Kādiriyye, dünyada en yaygın tarikatlardan biri olarak Afrika’dan Güneydoğu Asya’ya kadar yayıldı. Bağdat’taki türbesi ve külliyesi asırlardır ziyaret edilmektedir.
Künye
- Adı
- Abdülkâdir Geylânî (Abdul Qadir Gilani)
- Diğer adları
- 'Abd al-Qadir al-Jilani, 'Abd al-Qādir al-Jīlānī, Abd al-Qadir al-Djilani, Abd al-Qadir al-Jilani, Abd Al-Qadir Al-Jilani, Abd al-Qadir al-Kaylani, Abd al-Qadir Djilani, Abd al-Qadir Geylani
- Doğum
- 23 Mart 1078 (h. 470) · Amül
- Vefat
- 21 Şubat 1166 (h. 561) · Bağdat
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet
- Alanı
- Fakih, Mutasavvıf, Âlim, Şair ve yazar
İlim silsilesi
Hocaları
Abu Saeed Mubarak Makhzoomiİbn Akil
Talebeleri
Abu Madyan
Eserleri
“Oku” bağlantıları, eserin serbestçe erişilebilen dijital metnine (Vikikaynak ve benzeri açık kütüphaneler) yönlendirir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Abdülkâdir Geylânî
- ويكيبيديا: عبد القادر الجيلاني
- Wikipedia (English): Abdul Qadir Gilani
- Wikidata: Q307365 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Abdülkādir-i Geylânî”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.