Gavs-ı Âzam
عبد القادر الجيلاني
Doğum: 470 / 1077-78, Gilan Vefat: 561 / 1166, Bağdat
Kādiriyye tarikatının pîri, Hanbelî fakih ve Bağdat’ın büyük vâizi Muhyiddin Abdülkâdir el-Geylânî (ö. 561/1166).
Ayrıntılı künye
- Adı
- Abdülkâdir Geylânî (Abdul Qadir Gilani)
- Arapça adı
- عبد القادر الجيلاني
- Diğer adları
- 'Abd al-Qadir al-Jilani, 'Abd al-Qādir al-Jīlānī, Abd al-Qadir al-Djilani, Abd al-Qadir al-Jilani, Abd Al-Qadir Al-Jilani, Abd al-Qadir al-Kaylani, Abd al-Qadir Djilani, Abd al-Qadir Geylani, Abd al-Qadir Jeelani, Abd al-Qadir Jilani, Abd al-Qadir Kaylani, Abd-al-Qàdir al-Jilaní
- Doğum
- 1077-78 (h. 470) · Gilan
- Vefat
- 21 Şubat 1166 (h. 561) · Bağdat
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet Wikidata kaydına göre.
- Alanı
- Fakih, Âlim
Hayatı
470 (1077-78) yılında Hazar Denizi’nin güneyindeki Geylân bölgesinde doğdu. On sekiz yaşında Bağdat’a gelerek Hanbelî fıkhını ve hadis okudu. Ebû Saîd el-Muharrimî’nin medresesinde ders vermeye başladı; medrese zamanla onun adıyla anıldı. Vaaz meclislerine her kesimden binlerce kişi katılırdı. 561 (1166) yılında Bağdat’ta vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Geylânî, şeriata bağlılığı, ahlakı ve Allah’a teslimiyeti esas alan bir tasavvuf anlayışını savundu. Vaazlarında yöneticileri adalete, halkı tövbeye ve samimi kulluğa çağırdı. Hem fakih hem mürşid olarak ilim ile irfanı birleştirdi.
Eserleri
- el-Gunye li-tâlibî tarîki’l-hak Dijital kopya · Internet Archive
- Fütûhu’l-gayb
- el-Fethu’r-rabbânî ve’l-feyzü’r-rahmânî
Wikidata’daki diğer eser kayıtları (1)
- Al-Fuyudat al-Rabbaniyya
Bu kayıtlar Wikidata’dan, kaynaktaki yazımıyla alınır; editörce ayrıca doğrulanmamıştır. Eser adının farklı yazımları yalnız editör eşleştirmesiyle birleştirilir.
“Dijital metin” bağlantıları eserin serbestçe erişilebilen kopyasına (hedef site ve dil belirtilerek) yönlendirir; yalnız tanınan açık kütüphanelere bağlantı verilir. Şerh, tercüme ve kişiye nispet edilen eserler editör listesinde ayrıca belirtilir.
Mirası
Kādiriyye, dünyada en yaygın tarikatlardan biri olarak Afrika’dan Güneydoğu Asya’ya kadar yayıldı. Bağdat’taki türbesi ve külliyesi asırlardır ziyaret edilmektedir.
İlişkili şahsiyetler
Hocaları
İbn AkilAbu Saeed Mubarak Makhzoomi
Talebeleri
Abu Madyan
Hoca ve talebe bilgileri Wikidata kayıtlarından alınır ve kişi kimliğiyle (isim benzerliğiyle değil) eşleştirilir; editörce ayrıca doğrulanmamıştır.
Aynı dönemde yaşamış fakihler
Hayatları 1077–1166 yılları arasında kesişenler (kayıtlı doğum ve vefat yıllarına göre).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Abdülkâdir Geylânî
- ويكيبيديا: عبد القادر الجيلاني
- Wikipedia (English): Abdul Qadir Gilani
- Wikidata: Q307365 (künye bilgileri)
Biyografi (editör metni) kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Abdülkādir-i Geylânî”).
Künye bilgileri Wikidata’dan alınır ve düzenli olarak yenilenir; editörce hazırlanan biyografi metni ve tarihleri bu yenilemeyle değişmez. Kaynaklar arasında farklı tarihler varsa künyede ayrıca belirtilir. Hicrî yıllar yalnızca biyografide verildiğinde ya da gün ve ay bilgisi kesin olduğunda gösterilir.