فخر الدين الرازي
1150, Rey 1210, Herat
Eş‘arî kelâmının en güçlü temsilcilerinden, <em>Mefâtîhu’l-gayb</em> (et-Tefsîrü’l-kebîr) adlı dirayet tefsirinin müellifi Muhammed b. Ömer er-Râzî (ö. 606/1210).
Hayatı
544 (1150) yılında Rey’de doğdu. İlk eğitimini hatip olan babasından aldı; kelâm, fıkıh, felsefe ve tıp okudu. Harezm ve Mâverâünnehir’de Mu‘tezile ve diğer ekollerin âlimleriyle münazaralar yaptı. Gurlular ve Hârizmşahlar’ın himayesinde bulundu; Herat’a yerleşti ve 606 (1210) yılında burada vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Râzî, kelâmı felsefi yöntemlerle zenginleştirdi ve karşı görüşleri en güçlü biçimleriyle ortaya koyup sonra cevaplamasıyla tanındı. Tefsirinde ayetlerin dil, kelâm, fıkıh ve ahlak boyutlarını derinlemesine inceler.
Eserleri
- Mefâtîhu’l-gayb
- el-Mahsûl fî ilmi usûli’l-fıkh
- el-Metâlibü’l-âliye
- Esâsü’t-takdîs
- Muhassal
- Şerhu’l-İşârât
Mirası
Râzî’den sonra kelâm ve fıkıh usulü onun eserleri etrafında şekillendi; tefsiri, Osmanlı âlimlerinin en çok başvurduğu kaynaklardandır.
Künye
- Adı
- Fahreddin er-Râzî (Fakhr al-Din al-Razi)
- Diğer adları
- Fakhr ad-Dîn ar-Râzî, Fakhr al-Dīn al-Rāzī, Fakhruddin Razi, Ibn al-Jatib Fajr al-Din Razi, Sultan of the theologians, Fahreddin er-Râzî, Fahruddîn-i Râzî, Fakhr al-Din al-Razi
- Doğum
- 1150 · Rey
- Vefat
- 1210 · Herat
- Mezhep / ekol
- Eş‘arîlik
- Alanı
- Âlim, Filozof, Bilim insanı
İlim silsilesi
Talebeleri
Eserleri
- Razi Tefsiri Oku
- I'tiqadat Firaq al-Muslimin wa al-Mushrikin Oku
- Kitabü'l-Erbain
- el-Metalibü'l-Aliye
- Muhassal afkar al-mutaqaddimin wa-al-muta'akhkhirin
- Esasü't-Takdis Oku
- Levamiu'l-Beyyinat
- Camiu'l-Ulum
- Meʿâlimü uṣûli’d-dîn
- el-Mahsul
- Nihayetü'l-Ukul
“Oku” bağlantıları, eserin serbestçe erişilebilen dijital metnine (Vikikaynak ve benzeri açık kütüphaneler) yönlendirir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Fahreddin er-Râzî
- ويكيبيديا: فخر الدين الرازي
- Wikipedia (English): Fakhr al-Din al-Razi
- Wikidata: Q333703 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Fahreddin er-Râzî”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.