برهان الدين المرغيناني
Doğum: 511 / 1117, Duşanbe Vefat: 593 / 1197, Buhara
Hanefî fıkhının en çok okutulan metni el-Hidâye’nin müellifi Ali b. Ebû Bekir el-Merginânî (ö. 593/1197).
Ayrıntılı künye
- Adı
- Burhâneddin el-Merginânî (Burhan al-Din al-Murghinani)
- Arapça adı
- برهان الدين المرغيناني
- Diğer adları
- Abul Hasan Ali bin Abu Bakr bin Abdul Jalil Farghani Marghinani Rashtani, Ali ibn Abu Bakr al- Marghinani, Burhān al-Dīn Abu’l-Ḥasan ‘Alī bin Abī Bakr bin ‘Abd al-Jalīl al-Farghānī al-Marghīnānī[, ʻAlī ibn Abī Bakr al-Marghīnānī
- Doğum
- 1117 (h. 511) · DuşanbeWikidata’da 1135 olarak geçer. Burada biyografi metnindeki (TDV İslâm Ansiklopedisi esaslı) tarih esas alınmıştır.
- Vefat
- 5 Kasım 1197 (h. 593) · Buhara
- Alanı
- Muhaddis, Müfessir, Fakih, Âlim
Hayatı
511 (1117) yılında Fergana vadisindeki Merginân’da doğdu. Semerkant ve Buhara’da tahsil gördü; Necmeddin en-Nesefî gibi âlimlerden ders aldı. Semerkant’ta vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Merginânî önce Bidâyetü’l-mübtedî adlı özlü bir metin yazdı, ardından onu Kifâyetü’l-müntehî adıyla geniş biçimde şerh etti; bu şerhi yeniden özetleyerek el-Hidâye’yi oluşturdu. Eser, meseleyi ve delilini kısa ve güçlü bir üslupla vermesiyle öne çıkar.
Eserleri
- el-Hidâye şerhu Bidâyeti’l-mübtedî
- Bidâyetü’l-mübtedî
- Kitâbü’t-Tecnîs ve’l-mezîd
Wikidata’daki diğer eser kayıtları (1)
- el-Hidaye
Bu kayıtlar Wikidata’dan, kaynaktaki yazımıyla alınır; editörce ayrıca doğrulanmamıştır. Eser adının farklı yazımları yalnız editör eşleştirmesiyle birleştirilir.
“Dijital metin” bağlantıları eserin serbestçe erişilebilen kopyasına (hedef site ve dil belirtilerek) yönlendirir; yalnız tanınan açık kütüphanelere bağlantı verilir. Şerh, tercüme ve kişiye nispet edilen eserler editör listesinde ayrıca belirtilir.
Mirası
el-Hidâye, Osmanlı ve Hint medreselerinde asırlarca ders kitabı oldu; İngiliz sömürge döneminde İngilizceye çevrilerek Hindistan’daki mahkemelerde başvuru kaynağı olarak kullanıldı.
İlişkili şahsiyetler
Hocaları
Talebeleri
Şemsüleimme KerderiAl-Zarnuji
Hoca ve talebe bilgileri Wikidata kayıtlarından alınır ve kişi kimliğiyle (isim benzerliğiyle değil) eşleştirilir; editörce ayrıca doğrulanmamıştır.
Aynı dönemde yaşamış muhaddisler
Hayatları 1117–1197 yılları arasında kesişenler (kayıtlı doğum ve vefat yıllarına göre).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- ويكيبيديا: برهان الدين المرغيناني
- Wikipedia (English): Burhan al-Din al-Marghinani
- Wikidata: Q4998760 (künye bilgileri)
Biyografi (editör metni) kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Merginânî, Burhâneddin”).
Künye bilgileri Wikidata’dan alınır ve düzenli olarak yenilenir; editörce hazırlanan biyografi metni ve tarihleri bu yenilemeyle değişmez. Kaynaklar arasında farklı tarihler varsa künyede ayrıca belirtilir. Hicrî yıllar yalnızca biyografide verildiğinde ya da gün ve ay bilgisi kesin olduğunda gösterilir.