Dersin başlıkları5 başlık
Ahirete iman, imanın beşinci esasıdır ve Kur’an’da Allah’a imanla birlikte en çok vurgulanan inanç esasıdır. Ahiret inancı, dünya hayatına anlam ve sorumluluk kazandırır: “Kim zerre ağırlığınca bir hayır işlerse onu görür; kim de zerre ağırlığınca bir kötülük işlerse onu görür” (Zilzâl 99/7-8).
Ahiret yolculuğunun aşamaları
- Ölüm: Her canlı ölümü tadacaktır (Âl-i İmrân 3/185). Ölüm yok oluş değil, bir hayattan diğerine geçiştir.
- Kabir (berzah) hayatı: Ölümden kıyamete kadar süren ara âlemdir. Münker ve Nekir’in sorgusu, müminler için kabir nimeti, inkârcılar ve bazı günahkârlar için kabir azabı haktır (Buhârî, Cenâiz, 86; Müslim, Cennet, 67).
- Kıyamet: Evrenin düzeninin bozulması ve her şeyin sona ermesidir. Vaktini yalnız Allah bilir (A‘râf 7/187). Hadislerde küçük ve büyük alametleri bildirilmiştir.
- Ba‘s (diriliş): İsrâfil’in sûra ikinci üfleyişiyle bütün insanlar ruh ve bedenleriyle diriltilir (Yâsîn 36/51).
- Haşr (toplanma): Bütün insanlar mahşer yerinde toplanır.
- Amel defterleri: Kimine sağından, kimine solundan ve arkasından verilir (Hâkka 69/19-25).
- Hesap: Allah kullarını amellerinden hesaba çeker; organlar da şahitlik eder (Yâsîn 36/65).
- Mîzân: Amellerin adaletle tartılmasıdır (Enbiyâ 21/47).
- Şefaat: Allah’ın izin verdiği peygamberlerin, âlimlerin, şehitlerin ve salihlerin, günahkâr müminler için af dilemesidir. Hz. Peygamber’in büyük şefaati (şefâat-i uzmâ) haktır (Buhârî, Tevhîd, 36).
- Havz-ı Kevser: Hz. Peygamber’in ümmetine su ikram edeceği havuz (Buhârî, Rikâk, 53).
- Sırat: Cehennemin üzerine kurulan ve herkesin geçeceği köprüdür; müminler amellerine göre hızla geçer (Buhârî, Ezân, 129; Meryem 19/71-72).
- Cennet ve cehennem: Cennet müminlerin ebedî mükâfat yeri, cehennem inkârcıların ebedî ceza yeridir. Cennet ve cehennem şu anda yaratılmış olarak vardır (Âl-i İmrân 3/133; Bakara 2/24).
Ehl-i sünnete göre bazı esaslar
- Cennet ve cehennem ebedîdir. İnkâr eden kimse cehennemde ebedî kalır. İmanla ölen günahkâr mümin, cezasını çektikten sonra (veya Allah affederse hiç girmeden) cennete girer; mümin cehennemde ebedî kalmaz (Buhârî, Îmân, 33).
- Rü’yetullah haktır: Müminler cennette Allah’ı, keyfiyeti bilinmeyen bir şekilde göreceklerdir: “O gün bazı yüzler parlayacak, Rablerine bakacaklardır” (Kıyâme 75/22-23; Buhârî, Mevâkît, 16). Mu‘tezile bunu inkâr etmiştir.
- Diriliş bedenle birlikte olacaktır. Diriliş sadece ruhanî değildir (Yâsîn 36/78-79).
- Ahiret hayatının ayrıntılarını naslarda bildirildiği kadarıyla kabul etmek, hakkında bilgi verilmeyenleri Allah’a havale etmek gerekir.
Ahiret inancının hayatımıza etkisi
Ahirete inanan insan hesap vereceğini bilir; bu inanç ona adalet, dürüstlük ve merhamet kazandırır. Dünyada karşılığı görülmeyen iyiliklerin ve cezasız kalan zulümlerin ahirette mutlaka karşılık bulacağına inanmak, mümine teselli ve umut verir. Ahiret inancı kişiyi dünyayı terk etmeye değil, dünyayı ahiretin tarlası olarak değerlendirmeye yönlendirir.
Bu derste öğrendiklerimiz
- Ahiret yolculuğu: ölüm, kabir, kıyamet, diriliş, toplanma, hesap, mîzân, sırat, cennet ve cehennem.
- Kabir azabı ve nimeti, şefaat, havz ve sırat haktır.
- Mümin günahkâr cehennemde ebedî kalmaz; inkârcı ebedî kalır.
- Müminler cennette Allah’ı göreceklerdir (rü’yetullah).
Kendini sına
Berzah ne demektir?
Ölümden kıyamete kadar süren kabir hayatı, ara âlem.
Büyük günah işleyen mümin cehennemde ebedî kalır mı?
Hayır. Ehl-i sünnete göre cezasını çektikten sonra veya Allah affederse doğrudan cennete girer.
Rü’yetullah ne demektir, Ehl-i sünnet bu konuda ne der?
Müminlerin cennette Allah’ı görmesidir; Ehl-i sünnete göre haktır, keyfiyeti bilinmez.
Kaynaklar: Bakara 2/24; Âl-i İmrân 3/133, 185; A‘râf 7/187; Meryem 19/71-72; Enbiyâ 21/47; Yâsîn 36/51, 65, 78-79; Hâkka 69/19-25; Kıyâme 75/22-23; Zilzâl 99/7-8; Buhârî, Îmân, 33; Mevâkît, 16; Cenâiz, 86; Rikâk, 53; Tevhîd, 36; Müslim, Cennet, 67; Nesefî, el-Akâid; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Âhiret” maddesi.
Kaynaklar
- Buhârî, Cenâiz, 86; Müslim, Cennet, 67
- Buhârî, Tevhîd, 36
- Buhârî, Rikâk, 53
- Buhârî, Ezân, 129; Meryem 19/71-72
- Buhârî, Îmân, 33
- Kur’an-ı Kerim, Zilzâl 99/7-8
- Kur’an-ı Kerim, Âl-i İmrân 3/185
- Kur’an-ı Kerim, Yâsîn 36/51
- Kur’an-ı Kerim, Hâkka 69/19-25
- Kur’an-ı Kerim, Yâsîn 36/65
- Kur’an-ı Kerim, Enbiyâ 21/47
- Kur’an-ı Kerim, Yâsîn 36/78-79
Son gözden geçirme:
Ders sonu
Dersi bitirdiğinizi düşünüyorsanız işaretleyin; dilediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Sonraki derse işaretlemeden de geçebilirsiniz.
Bu ders için önceki sürümden kalan bir önceki okuma kaydı var (sona kadar kaydırıldığı için otomatik yazılmıştı). Tamamlandı saymak isterseniz yukarıdaki düğmeye dokunun.
12 derslik risale