Dersin başlıkları9 başlık
Peygamberlere iman, imanın dördüncü esasıdır. Akıl Allah’ın varlığını ve birliğini kavrayabilir; ancak O’na nasıl ibadet edileceğini, ahirette ne olacağını ve iyi-kötünün ayrıntılarını tek başına bilemez. Bu yüzden Allah insanlara içlerinden elçiler göndermiştir.
Peygamberlere niçin ihtiyaç vardır?
- Allah’ı doğru tanıtmak: Allah’ın isimlerini, sıfatlarını ve O’na nasıl kulluk edileceğini bildirmek.
- Gaybı haber vermek: Melekler, ahiret, cennet ve cehennem gibi akılla tek başına bilinemeyecek hakikatleri bildirmek.
- Örnek olmak: “Andolsun, Resûlullah’ta sizin için güzel bir örnek vardır” (Ahzâb 33/21).
- Hüccet: “Biz bir peygamber göndermedikçe (kimseye) azap edecek değiliz” (İsrâ 17/15).
Peygamberlerin sıfatları
| Sıfat | Anlamı |
|---|---|
| Sıdk | Doğru sözlü olmak; peygamber asla yalan söylemez. |
| Emanet | Güvenilir olmak; Hz. Peygamber’e peygamberlikten önce de “el-Emîn” denirdi. |
| İsmet | Günah işlemekten korunmuş olmak. Peygamberler küçük hatalardan (zelle) da çabucak uyarılarak döndürülür. |
| Fetanet | Üstün akıl ve anlayış sahibi olmak. |
| Tebliğ | Allah’tan aldığı vahyi eksiksiz iletmek (Mâide 5/67). |
Peygamberler insandır; yer, içer, evlenir, hastalanır ve ölürler (Furkân 25/20; Kehf 18/110). Onları ilahlaştırmak da, sıradan insanlar gibi görmek de yanlıştır.
Nebî ve resûl
Âlimlerin çoğuna göre resûl, yeni bir kitap veya şeriat getiren peygamber; nebî ise kendisinden önceki peygamberin şeriatını tebliğ eden peygamberdir. Her resûl nebîdir; her nebî resûl değildir.
Peygamberlerin sayısı
Kur’an’da 25 peygamberin adı geçer: Âdem, İdrîs, Nûh, Hûd, Sâlih, İbrâhim, Lût, İsmâil, İshak, Ya‘kûb, Yûsuf, Eyyûb, Şuayb, Mûsâ, Hârûn, Dâvûd, Süleyman, İlyas, Elyesa‘, Yûnus, Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ, Zülkifl ve Hz. Muhammed. Üzeyir, Lokmân ve Zülkarneyn’in peygamber olup olmadığı tartışmalıdır. Kur’an adı geçmeyen peygamberlerin de bulunduğunu bildirir (Mü’min 40/78); sayılarını kesin olarak Allah bilir. Peygamberlerin hayatları için Peygamberler Tarihi.
Mucize
Mucize, peygamberlik iddiasındaki kişinin elinde, Allah’ın izniyle, iddiasını doğrulamak için meydana gelen ve benzeri yapılamayan olağanüstü olaydır. Hz. Mûsâ’nın asası, Hz. Îsâ’nın ölüleri diriltmesi, Hz. Muhammed’in Kur’an’ı ve ayın yarılması (Kamer 54/1) bunlardandır. Velilerde görülen olağanüstü hâllere ise keramet denir; keramet haktır ama peygamberlik iddiası içermez.
Son peygamber: Hz. Muhammed
“Muhammed sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir; fakat o Allah’ın elçisi ve peygamberlerin sonuncusudur” (Ahzâb 33/40). Hz. Peygamber de “Benden sonra peygamber yoktur” buyurmuştur (Buhârî, Menâkıb, 18; Müslim, İmâre, 44). Ondan sonra peygamberlik iddiasında bulunan herkes yalancıdır. Hz. Muhammed bütün insanlara ve cinlere gönderilmiştir (Sebe’ 34/28). Onun sözleri ve uygulamaları için Hadis Külliyatı bölümümüze bakabilirsiniz.
Peygamberler arasında ayrım yapmamak
Müminler peygamberlerin hiçbiri arasında iman bakımından ayrım yapmaz (Bakara 2/285); birine inanıp diğerini inkâr etmek, hepsini inkâr etmek gibidir. Bununla birlikte Allah bazı peygamberleri diğerlerine derece bakımından üstün kılmıştır (Bakara 2/253). Ülü’l-azm peygamberler Nûh, İbrâhim, Mûsâ, Îsâ ve Hz. Muhammed’dir.
Bu derste öğrendiklerimiz
- Peygamberler, Allah’ı tanıtmak, gaybı bildirmek ve örnek olmak için gönderilmiştir.
- Beş sıfatları: sıdk, emanet, ismet, fetanet, tebliğ.
- Mucize peygamberliği doğrular; keramet velilerde görülür.
- Hz. Muhammed son peygamberdir; ondan sonra peygamber gelmez.
Kendini sına
Peygamberlerin beş sıfatı nelerdir?
Sıdk, emanet, ismet, fetanet ve tebliğ.
Mucize ile keramet arasındaki fark nedir?
Mucize peygamberlik iddiasını doğrulayan olağanüstü olaydır; keramet ise Allah’ın salih kullarına ikramıdır ve peygamberlik iddiası içermez.
Hz. Muhammed’in son peygamber olduğunu bildiren ayet hangisidir?
Ahzâb 33/40.
Kaynaklar: Bakara 2/253, 285; Mâide 5/67; İsrâ 17/15; Kehf 18/110; Furkân 25/20; Ahzâb 33/21, 40; Sebe’ 34/28; Mü’min 40/78; Kamer 54/1; Buhârî, Menâkıb, 18; Müslim, İmâre, 44; Fezâil, 20-23; Nesefî, el-Akâid; Teftâzânî, Şerhu’l-Akâid; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nübüvvet”, “Mûcize” ve “İsmet” maddeleri.
Kaynaklar
- Buhârî, Menâkıb, 18; Müslim, İmâre, 44
- Kur’an-ı Kerim, Ahzâb 33/21
- Kur’an-ı Kerim, İsrâ 17/15
- Kur’an-ı Kerim, Mâide 5/67
- Kur’an-ı Kerim, Mü’min 40/78
- Kur’an-ı Kerim, Kamer 54/1
- Kur’an-ı Kerim, Ahzâb 33/40
- Kur’an-ı Kerim, Sebe’ 34/28
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/285
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/253
Son gözden geçirme:
Ders sonu
Dersi bitirdiğinizi düşünüyorsanız işaretleyin; dilediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Sonraki derse işaretlemeden de geçebilirsiniz.
Bu ders için önceki sürümden kalan bir önceki okuma kaydı var (sona kadar kaydırıldığı için otomatik yazılmıştı). Tamamlandı saymak isterseniz yukarıdaki düğmeye dokunun.
12 derslik risale