Dersin başlıkları7 başlık
Meleklere iman, imanın ikinci esasıdır: “Peygamber, Rabbinden kendisine indirilene iman etti, müminler de. Her biri Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman etti” (Bakara 2/285).
Melekler kimdir?
- Melekler nurdan yaratılmıştır (Müslim, Zühd, 60).
- Yemek, içmek, uyumak, evlenmek, erkeklik ve dişilik gibi beşerî özellikleri yoktur. Kur’an meleklere dişilik yakıştıranları eleştirir (Zuhruf 43/19).
- Allah’a asla isyan etmezler, kendilerine emredileni yaparlar (Tahrîm 66/6). Bu yüzden meleklerde nefis ve günah yoktur.
- Normalde gözle görülmezler; Allah’ın izniyle insan suretinde görünebilirler. Cebrâil’in Cibrîl hadisinde bir insan suretinde gelmesi buna örnektir (Müslim, Îmân, 1).
- Sayılarını ancak Allah bilir (Müddessir 74/31).
Dört büyük melek
| Melek | Görevi |
|---|---|
| Cebrâil | Peygamberlere vahiy getirmek (Bakara 2/97; Şuarâ 26/193). Kur’an’da Rûhu’l-emîn ve Rûhu’l-kudüs diye de anılır. |
| Mîkâil | Tabiat olaylarının düzenini yönetmek; rızık ve yağmurla ilgili işler (Bakara 2/98). |
| İsrâfil | Kıyametin kopması ve dirilişte sûra üflemek (Zümer 39/68). İsmi hadislerde geçer. |
| Azrâil | Ölüm meleği (melekü’l-mevt); canları almak (Secde 32/11). |
Diğer görevli melekler
- Kirâmen Kâtibîn: İnsanların iyi ve kötü amellerini yazan şerefli yazıcılar (İnfitâr 82/10-12; Kâf 50/17-18).
- Münker ve Nekir: Kabirde “Rabbin kim, dinin ne, peygamberin kim?” diye soran melekler (Tirmizî, Cenâiz, 70).
- Hafaza melekleri: Allah’ın izniyle insanları koruyan melekler (Ra‘d 13/11).
- Hamele-i arş: Arşı taşıyan melekler (Hâkka 69/17).
- Cennet ve cehennem bekçileri: Cennetin bekçisine Rıdvan, cehennemin bekçisine Mâlik denir (Zuhruf 43/77); cehennemin on dokuz bekçisi bildirilmiştir (Müddessir 74/30).
Cin ve şeytan melek değildir
Cinler ateşten yaratılmış, akıl ve irade sahibi, sorumlu varlıklardır; aralarında mümin ve kâfir olanlar vardır (Cin 72/11-14). İblis de meleklerden değil, cinlerdendir (Kehf 18/50). Şeytan, Allah’a isyan eden ve insanı saptırmaya çalışan varlıkların genel adıdır. Cinlerle ilgili ayrıntılı ve bilgiye dayanmayan iddialara, büyü ve falcılığa itibar etmemek gerekir.
Meleklere imanın hayatımıza etkisi
- Murakabe: Amellerimizin yazıldığını bilmek, sözümüze ve davranışımıza dikkat etmemizi sağlar.
- Yalnız olmadığımızı bilmek: Hafaza melekleri ve müminlere dua eden melekler (Mü’min 40/7) umut verir.
- Temizlik ve edep: Hz. Peygamber, meleklerin kötü kokudan rahatsız olduğunu bildirmiştir (Müslim, Mesâcid, 72).
Bu derste öğrendiklerimiz
- Melekler nurdan yaratılmış, Allah’a isyan etmeyen, görevli varlıklardır.
- Dört büyük melek: Cebrâil (vahiy), Mîkâil (tabiat), İsrâfil (sûr), Azrâil (ölüm).
- Kirâmen Kâtibîn amelleri yazar, Münker-Nekir kabirde sorar.
- Cinler ve İblis melek değildir; sorumlu varlıklardır.
Kendini sına
Meleklerin insanlardan temel farkı nedir?
Nurdan yaratılmışlardır; nefisleri ve beşerî ihtiyaçları yoktur, Allah’a asla isyan etmezler.
Kirâmen Kâtibîn’in görevi nedir?
İnsanların iyi ve kötü bütün amellerini yazmak.
İblis melek midir?
Hayır. Kur’an’a göre cinlerdendir (Kehf 18/50).
Kaynaklar: Bakara 2/97-98, 285; Ra‘d 13/11; Kehf 18/50; Secde 32/11; Zümer 39/68; Mü’min 40/7; Zuhruf 43/19, 77; Kâf 50/17-18; Tahrîm 66/6; Hâkka 69/17; Cin 72/11-14; Müddessir 74/30-31; İnfitâr 82/10-12; Müslim, Îmân, 1; Zühd, 60; Tirmizî, Cenâiz, 70; Nesefî, el-Akâid; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Melek” maddesi.
Kaynaklar
- Müslim, Zühd, 60
- Müslim, Îmân, 1
- Tirmizî, Cenâiz, 70
- Müslim, Mesâcid, 72
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/285
- Kur’an-ı Kerim, Zuhruf 43/19
- Kur’an-ı Kerim, Tahrîm 66/6
- Kur’an-ı Kerim, Müddessir 74/31
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/98
- Kur’an-ı Kerim, Zümer 39/68
- Kur’an-ı Kerim, Secde 32/11
- Kur’an-ı Kerim, Hâkka 69/17
Son gözden geçirme:
Ders sonu
Dersi bitirdiğinizi düşünüyorsanız işaretleyin; dilediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Sonraki derse işaretlemeden de geçebilirsiniz.
Bu ders için önceki sürümden kalan bir önceki okuma kaydı var (sona kadar kaydırıldığı için otomatik yazılmıştı). Tamamlandı saymak isterseniz yukarıdaki düğmeye dokunun.
12 derslik risale