Hz. Elyesa (a.s.): İlyâs’ın Yolunu Sürdüren Seçkin Peygamber

Hz. Elyesa, Kur’an’da adı iki defa geçen ve Hz. İlyâs’tan sonra gönderildiği kabul edilen İsrailoğulları peygamberidir. Kitab-ı Mukaddes’te Elişa (Elisha) adıyla anılır. Kur’an onun hayatının ayrıntısını vermez; ancak onu, âlemlere üstün kılınan seçkin ve hayırlı peygamberler arasında sayar.

Kur’an’da Hz. Elyesa

En’âm suresinde, Hz. İbrâhim’in soyundan gelen ve Allah’ın doğru yola ilettiği peygamberler sayılırken Elyesa da anılır:

وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا ۚ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿٨٦﴾ وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ ۖ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٨٧﴾

İsmail, Elyesa, Yunus ve Lut'u da (hidayete erdirdik). Hepsini âlemlere üstün kıldık. Babalarından, çocuklarından ve kardeşlerinden bazılarını da (üstün kıldık). Onları seçtik ve doğru yola ilettik.

Sâd suresinde ise İsmâil ve Zülkifl ile birlikte zikredilir: “İsmâil’i, Elyesa’ı ve Zülkifl’i de an. Hepsi hayırlılardandır” (Sâd 38/48). Burada geçen ahyâr (hayırlılar) kelimesi, seçilmiş, iyilikleri kötülüklerinden arınmış kullar anlamına gelir.

Hayatı hakkında bilinenler

İslam tarihçileri, Hz. Elyesa’nın Hz. İlyâs’ın yanında yetiştiğini, onun talebesi ve halefi olduğunu nakleder. İlyâs’tan sonra İsrailoğullarının kuzey krallığında peygamberlik yapmış, halkı Ba‘l’e tapmaktan vazgeçirmeye ve Tevrat’ın hükümlerine döndürmeye çalışmıştır. Tarih kaynaklarında babasının adı Ahtûb olarak geçer.

Kitab-ı Mukaddes’te Elişa’ya pek çok mucize atfedilir. Bunlar Kur’an ve sahih hadislerle doğrulanmadığı için İslam kaynaklarında kesin bilgi olarak aktarılmaz. Ehl-i Sünnet’in yaklaşımı şudur: Kur’an’ın haber verdiğine iman edilir; Kur’an’ın sustuğu yerde ise kesin hüküm verilmez.

Adın okunuşu

Hz. Elyesa’nın adı Kur’an’da “el-Yesa‘” şeklinde, başında harf-i tarifle geçer. Hamza, Kisâî ve Halef kıraatlerinde ise “el-Leyse‘” diye okunur. Türkçede genellikle Elyesa veya Elyesa‘ şeklinde yazılır. Bu isim, İbranice “Tanrı kurtarıcıdır” anlamındaki Elişa’nın Arapçadaki karşılığıdır.

Kıssadan dersler

• Hayırlı halef: Hz. Elyesa, hocasının davasını devralıp sürdüren bir talebe olarak hatırlanır.
• Az bilinmek değersizlik değildir: Hayatı hakkında az şey bilinse de Kur’an onu âlemlere üstün kılınanlar arasında sayar.
• Peygamberlerin tamamına iman: Mümin, adı geçen bütün peygamberlere aralarında ayrım yapmadan iman eder (Bakara 2/285).

Kaynaklar: En’âm 6/83-90; Sâd 38/48. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Elyesa‘” maddesi. İbn Kesîr, Kasasü’l-enbiyâ.