İslam’da bazı zamanlar, Allah’ın lütfuyla diğerlerinden daha faziletli kılınmıştır. Kur’an-ı Kerim Ramazan ayını, Kadir Gecesi’ni, haram ayları ve Zilhicce’nin ilk günlerini özellikle anar. Hadislerde ise Cuma günü, Arefe, Aşure ve Şaban’ın ortası gibi zamanların değeri vurgulanır. Mümin bu zamanları, Rabbine daha çok yaklaşmak için birer fırsat olarak görür.
Bu yazıda4 başlık · 2 dk okuma
“Allah’ın günleri”
“Onlara Allah’ın günlerini hatırlat” (İbrâhîm 14/5) ayetinde geçen eyyâmullah, Allah’ın nimet ve ibretlerle dolu günleridir. Mübarek gün ve geceler de kulun hem geçmişteki büyük olayları (Peygamberimizin doğumu, Miraç, Hicret, Kur’an’ın inişi) hatırlaması hem de hayatını gözden geçirmesi için vesiledir.
Kandil geceleri nedir?
Türk-İslam geleneğinde Mevlid, Regaip, Miraç, Berat ve Kadir geceleri “kandil” olarak anılır. Bu adlandırma, Osmanlı döneminde II. Selim zamanından itibaren bu gecelerde cami minarelerinin kandillerle aydınlatılmasından gelir. Kadir Gecesi’nin fazileti Kur’an ve sahih hadislerle sabittir; Berat Gecesi hakkında da hadis kaynaklarında rivayetler bulunur. Mevlid, Regaip ve Miraç gecelerinin ise özel olarak ibadetle ihya edilmesine dair sahih bir rivayet yoktur; bu geceler, içerdikleri anlam sebebiyle müslümanların sonraki asırlarda değer verdiği zamanlardır.
Bu gece ve günlerde neler yapılır?
- Farz namazları vaktinde, mümkünse cemaatle kılmak; kaza borcu olanların kaza namazı kılması,
- Nafile namaz, teheccüd ve Kur’an tilaveti,
- Tövbe, istiğfar, zikir ve salavat,
- Anne-baba, akraba ve komşuları ziyaret etmek, küslükleri gidermek,
- Sadaka vermek, ihtiyaç sahiplerini gözetmek,
- Kendimiz, ailemiz, ümmet ve bütün insanlık için dua etmek.
Nelere dikkat etmeli?
Bu gecelere mahsus olarak belirli rekât sayısı, belirli sureler ve belirli sayıda okunacak dualarla tarif edilen namazların (Regaip namazı, Berat namazı gibi) Resûlullah’tan (s.a.v.) sahih bir yolla nakledilmediğini İbnü’l-Cevzî, Nevevî ve İbn Hacer gibi âlimler belirtmiştir. Bu gecelerde herkes gücü yettiğince ve sünnete uygun şekilde ibadet eder; bir ibadeti Resûlullah’a ait olmadığı halde ona nispet etmekten sakınılır. Diyanet İşleri Başkanlığı da bu geceleri, ümmetin birlik ve beraberlik içinde manevi atmosferini yaşadığı özel zamanlar olarak değerlendirir.
Aşağıdaki sayfalardan her mübarek gün ve gecenin tarihine, anlamına ve o zamana özel sünnetlere ulaşabilirsiniz. Tüm tarihleri takvim halinde görmek için dini günler sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar: İbrâhîm 14/5; Kadr 97/1-5; Tevbe 9/36; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Kandil”, “Leyletü’r-Regāib”, “Berat Gecesi” maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal.