İstiskâ, “su istemek” demektir. Kuraklık ve susuzluk dönemlerinde Müslümanların topluca Allah’a yönelerek yağmur istemesine istiskâ denir. Hz. Nûh’un kavmine söylediği “Rabbinizden bağışlanma dileyin… O size gökten bol bol yağmur indirsin” (Nûh 71/10-11) ayeti, istiğfar ile rahmetin inişi arasındaki bağı gösterir.
Bu yazıda4 başlık · 2 dk okuma
Hz. Peygamber’in uygulaması
Abdullah b. Zeyd’in anlattığına göre Hz. Peygamber yağmur duasına çıkmış, kıbleye dönerek dua etmiş, cübbesini ters çevirmiş ve cemaate iki rekât namaz kıldırmıştır; kıraatini açıktan okumuştur (Buhârî, İstiskâ, 1, 4; Müslim, İstiskâ, 1-4). Bir cuma hutbesinde de ellerini kaldırarak yağmur için dua etmiş, dua kabul olmuştur (Buhârî, İstiskâ, 6).
Hükmü
- İstiskâ için dua etmek bütün mezheplere göre meşrudur.
- Ebû Hanîfe’ye göre istiskânın aslı dua ve istiğfardır; cemaatle namaz kılmak sünnet değil, caizdir. İmam Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed ile diğer üç mezhebe göre ise bayram namazı gibi iki rekât cemaatle namaz kılınması ve hutbe okunması sünnettir.
Nasıl yapılır?
- Önce herkes tövbe eder, kul haklarını öder, küslükler giderilir, sadaka verilir.
- Mümkünse üç gün peş peşe, sade elbiselerle, alçakgönüllülük içinde, yaşlılar ve çocuklar da alınarak kırlara (musallaya) çıkılır.
- İmam iki rekât namaz kıldırır, kıraati açıktan okur. Ardından bir veya iki hutbe okunur.
- İmam hutbe sırasında veya sonunda kıbleye dönüp elleri kaldırarak dua eder; cüppesini/ceketini ters çevirmesi sünnettir. Bu, hâlin değişmesi ümidinin sembolüdür.
- Dua sonunda cemaat “âmin” der.
Yağmur duası
Hz. Peygamber’in okuduğu dualardan biri: “Allâhümme’skinâ ğaysen muğîsen, merîan merîan, nâfian ğayra dârr, âcilen ğayra âcil” (Allah’ım! Bize imdada yetişen, bol, verimli, faydalı, zararsız, geciktirmeden hemen yağmur ver) (Ebû Dâvûd, Salâtü’l-istiskâ, 3). Bkz. yağmur duası ve yağmur yağarken okunacak dua.
Kaynaklar: Nûh 71/10-12; Buhârî, İstiskâ, 1, 4, 6; Müslim, İstiskâ, 1-9; Ebû Dâvûd, Salâtü’l-istiskâ, 3; Kâsânî, Bedâi‘, I, 282-284; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, II, 184-186; TDV İslâm Ansiklopedisi, “İstiskā” maddesi.
Peygamber Efendimizin bize nakledilen yağmur duası şudur:
*** “Allahümme, eskına ğaysen muğîsen henîen merîen ğadekan mücellilen seyhan ammen tabakan. Allahümme, eskine’l-ğayse ve lâ tec’alnaminelkanitîn. Allahümme, inne bilbilâdi ve’l-ibadi vel-hakkı minel-levâi ve’d-danki ma lâ neş-kü illâ ileyke. Allahümme, enbit lena Ezzer’a edirre lena eddar’a ve eskına min, berakâtissema’i ve enbit lena min berekâtı’l-arzı. Allahümme, inna nestağfiruke inneke künte ğaffaren feersilissemae aleyna midrara.”