Miladi takvimde yeni bir yılın başlaması her yıl tartışma konusu olur. Kimi yılbaşını tamamen yasaklarken kimi dinî ölçüleri dikkate almadan kutlar. Doğru yaklaşım, meseleyi unsurlarına ayırarak değerlendirmektir.
Bu yazıda4 başlık · 2 dk okuma
“Kim bir topluluğa benzerse…”
Hz. Peygamber “Kim bir topluluğa benzerse o da onlardandır” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Libâs, 4). Âlimler bu hadisi, başka toplulukların dinî kimliğini ve inançlarını ifade eden özel sembol ve ritüellerini benimsemek şeklinde anlamışlardır. Günlük hayatta dinî anlamı olmayan ortak kullanımlar (kıyafet türleri, teknoloji, takvim) bu kapsamda değildir.
Değerlendirme
- Takvim olarak yılbaşı: Miladi takvim, günümüzde ülkemiz de dahil dünyanın ortak takvimidir. Yeni yılın başlaması, bir yılın muhasebesini yapmak, geleceğe dair iyi niyetler beslemek ve iyi dilekler paylaşmak için bir vesile olabilir.
- Dinî sembolleri benimsemek: Noel Baba, Noel ağacı gibi Hristiyan inancına ve Hz. İsa’nın doğumu kutlamasına dayanan sembolleri kendi evine taşımak, İslami kimlikle bağdaşmaz.
- Haram unsurlar: İçki, kumar, milli piyango (şans oyunu olarak kumardır), israf ve mahremiyet ihlalleri içeren eğlenceler her zaman olduğu gibi yılbaşında da haramdır.
- Başkalarını rahatsız etmek: Havai fişek, gürültü ve trafik güvenliğini tehlikeye atan davranışlar kul hakkına girer.
Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, yılbaşını dinî bir bayram gibi kutlamanın ve haram unsurlar içeren eğlencelerin uygun olmadığını; ancak yeni yıla girerken muhasebe yapmanın ve hayırlı dileklerde bulunmanın sakıncası bulunmadığını ifade etmektedir.
Hicri yılbaşı
Müslümanların kendi takvimi olan hicri takvimin başlangıcı, Hz. Peygamber’in Medine’ye hicretine dayanır. Muharrem ayının birinci günü hicri yılbaşıdır. Bu gün, hicretin ruhunu hatırlamak ve yeni yıla dua ile girmek için güzel bir vesiledir. Bkz. hicri yılbaşı ve hicret, hicri yılbaşı duası.
Yılın muhasebesi
Hz. Ömer’in “Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekin” sözü, her yılın sonu için güzel bir düsturdur. Geride kalan yılda kılınan namazlar, okunan Kur’an, yapılan iyilikler ve kırılan kalpler gözden geçirilip yeni yıl için somut hedefler belirlenebilir.
Kaynaklar: Mâide 5/90-91; Furkân 25/72; Ebû Dâvûd, Libâs, 4; Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 25; İbn Teymiyye, İktizâü’s-sırâti’l-müstakîm; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “Yılbaşı kutlamaları hakkında” değerlendirmeleri (kurul.diyanet.gov.tr).
