Haram Aylar (Eşhür-i Hurum) Nelerdir?
Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep: Kur’an’da “haram” olarak bildirilen dört ay.
Haram aylar (eşhür-i hurum), Allah’ın yılın on iki ayı içinde özel bir saygınlık verdiği dört aydır: Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep. Bu ayların üçü art arda (Zilkade, Zilhicce, Muharrem), biri ise ayrıdır (Recep).
Kur’an’da haram aylar
“Allah katında ayların sayısı, gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısında on ikidir. Bunlardan dördü haram aylardır. İşte bu, dosdoğru dindir. Öyleyse bu aylarda kendinize zulmetmeyin” (Tevbe 9/36).
Resûlullah (s.a.v.) Veda Haccı’nda bu ayları şöyle saymıştır: “Yıl on iki aydır. Bunlardan dördü haramdır; üçü art arda gelir: Zilkade, Zilhicce ve Muharrem. Bir de Cemâziyelâhir ile Şaban arasındaki Mudar kabilesinin Recep’i” (Buhârî, Müslim).
“Haram” kelimesinin anlamı
Buradaki “haram” kelimesi, yasak olmaktan çok “dokunulmaz, saygın, hürmet edilen” anlamındadır. Cahiliye Arapları da bu aylarda savaşmayı yasak sayar, böylece hac ve ticaret yolları güvende olurdu. İslam, bu aylara saygıyı devam ettirmiştir (Bakara 2/217).
Haram aylarda müminin tutumu
- Müfessirler, “bu aylarda kendinize zulmetmeyin” ifadesinden, bu aylarda işlenen günahın daha ağır, yapılan iyiliğin sevabının daha büyük olduğu sonucunu çıkarmıştır.
- Resûlullah bir sahabiye haram aylarda oruç tutmasını tavsiye etmiştir (Ebû Dâvûd).
- Muharrem ayında tutulan oruç, Ramazan’dan sonra en faziletli oruç olarak bildirilmiştir (Müslim).
İlgili sayfalar: Muharrem ayı, Recep ayı, Zilhicce’nin ilk on günü.
İlgili ayetler
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ۚ فَلَا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنفُسَكُمْ ۚ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً ۚ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ ﴿٣٦﴾
Doğrusu, Allah katında ayların sayısı oniki aydır. Gökleri ve yeri yarattığı günkü Allah yazısında (böyle yazılmıştır). Bunlardan dördü haram aylardır. Bu da doğru olan dinin hükmüdür. Bu sebeple bunlar hakkında nefislerinize haksızlık yapmayınız. Müşrikler size karşı topyekün savaştıkları gibi siz de onlara karşı topyekün savaş açın. Ve iyi bilin ki, Allah müttakilerle beraberdir.
Kaynaklar: Tevbe 9/36; Bakara 2/194, 217; Buhârî, Meğâzî ve Tefsîr; Müslim, Kasâme ve Sıyâm; Ebû Dâvûd, Savm.