الْوَالِي
el-Vâlî
Bütün kâinatı yöneten, işleri idare eden tek hâkim.
- Sıra
- 77 / 99
- Arapça yazılışı
- الْوَالِي
- Okunuşu
- el-Vâlî
- Kur'an'da
- Ra'd Suresi 11. ayet
El-Vâlî, bütün varlıkların işlerini yöneten ve idare eden demektir. Kâinattaki her olay O’nun idaresiyle gerçekleşir; O’nun dışında gerçek bir yönetici yoktur. “Allah bir topluma kötülük dilerse onu geri çevirecek yoktur; onların O’ndan başka bir yöneticisi (vâl) de yoktur” (Ra’d 13/11).
Veliyy ismi dostluk ve yardımı, Vâlî ismi ise yönetim ve tasarrufu öne çıkarır.
Kur’an-ı Kerim’den
لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ ۗ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ ۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ ﴿١١﴾
Her insan için önünden ve arkasından takip edenler vardır. Allah'ın emrinden dolayı onu gözetirler. Allah bir kavme verdiğini, o kavim kendisini bozup değiştirmedikçe değiştirmez. Allah bir kavme de kötülük murad etti mi, artık onun geri çevrilmesine de imkan yoktur. Onlar için Allah'dan başka bir veli de bulunmaz.
Kulun bu isimden nasibi
Kul, kendisine verilen yetkiyi adaletle kullanır; aile reisi, yönetici veya öğretmen olarak idaresindekilere karşı sorumluluğunu bilir. “Hepiniz çobansınız ve hepiniz güttüğünüzden sorumlusunuz” (Buhârî, Cum’a).
Kaynaklar: Kur’an-ı Kerim; Tirmizî, Deavât (esmâ-i hüsnâ rivayeti); Gazâlî, el-Maksadü’l-esnâ; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Esmâ-i Hüsnâ” ve ilgili maddeler.