بهاء الدين النقشبند
1318, Buhara 1391, Qasri Orifon
Nakşibendiyye tarikatının kurucusu Muhammed Bahâeddin Nakşibend el-Buhârî (ö. 791/1389).
Hayatı
718 (1318) yılında Buhara yakınlarındaki Kasr-ı Ârifân köyünde doğdu. Muhammed Bâbâ-yı Semmâsî’nin manevi terbiyesine alındı; onun halifesi Seyyid Emîr Külâl’den zikir ve sülûk öğrendi. Hâcegân yolunun büyüklerinden Abdülhâlık-ı Gucdüvânî’nin ruhaniyetinden feyz aldığını ifade etmiştir. İki defa hacca gitti. 791 (1389) yılında doğduğu köyde vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Şah-ı Nakşibend, gizli (hafî) zikri, sünnete sıkı bağlılığı ve halk arasında yaşayarak kalben Allah ile olmayı esas aldı. “El kârda, gönül yârda” (dest be kâr, dil be yâr) sözüyle özetlenen anlayış, dünya işlerini terk etmeden manevi olgunluğa ulaşmayı öğütler.
Eserleri
- Sözleri ve sohbetleri talebelerince derlenmiştir (Risâle-i Kudsiyye, Mesleku’t-tahkîk)
Mirası
Nakşibendiyye; Orta Asya, Hindistan, Osmanlı ülkesi ve Kafkasya’da en yaygın tarikatlardan biri oldu. Buhara’daki türbesi önemli bir ziyaretgâhtır.
Künye
- Adı
- Şah-ı Nakşibend (Baha' al-Din Naqshband)
- Diğer adları
- Bahauddin Naqshband, Naqshband, Bahauddin, Şah-ı Nakşibend, Şah-ı Nakşibendi
- Doğum
- 1318 · Buhara
- Vefat
- 1391 · Qasri Orifon
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet
- Alanı
- Mutasavvıf, Âlim
İlim silsilesi
Hocaları
Talebeleri
Muhammad 'Alauddin Al-Aththar Al-Bukhary Al-Khawarizmy
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Muhammed Bahâeddîn
- ويكيبيديا: بهاء الدين النقشبند
- Wikipedia (English): Baha' al-Din Naqshband
- Wikidata: Q32075 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Bahâeddin Nakşibend”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.