حاجي بيرام ولي
1352, Ankara 1430, Ankara
Bayramiyye tarikatının kurucusu, Akşemseddin’in şeyhi ve Ankara’nın manevi önderi Numan b. Ahmed (ö. 833/1430).
Hayatı
753 (1352) yılı civarında Ankara yakınlarındaki Zülfazl (Solfasol) köyünde doğdu. Bursa ve Ankara’da tahsil gördü; Ankara’daki Kara Medrese’de müderris oldu. Kayseri’de Şeyh Hâmid-i Velî (Somuncu Baba) ile tanıştı ve ona intisap etti; müderrisliği bırakarak tasavvuf yoluna girdi. Şeyhinin vefatından sonra Ankara’ya dönüp irşada başladı.
Sultan II. Murad, müritlerinin çokluğundan endişe ederek onu Edirne’ye çağırdı; görüşmeden etkilenen sultan onu serbest bıraktı ve dervişlerini vergiden muaf tuttu. 833 (1430) yılında Ankara’da vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Hacı Bayram, ilim ve tasavvufu birleştirdi; dervişlerini çalışmaya, üretmeye ve topluma faydalı olmaya teşvik etti. Tasavvufi şiirleri sade bir Türkçeyle yazılmıştır.
Eserleri
- Türkçe ilahi ve şiirleri
Mirası
Akşemseddin başta olmak üzere halifeleri aracılığıyla Bayramiyye Osmanlı’da yaygınlaştı. Ankara’daki cami ve türbesi, Augustus Tapınağı’nın yanında yer alır.
Künye
- Adı
- Hacı Bayram-ı Velî (Hacı Bayram-ı Veli)
- Diğer adları
- Hacı Bayram Veli, Haji Bayram Wali, Haci Bayram Veli
- Doğum
- 1352 · Ankara
- Vefat
- 1430 · Ankara
- Alanı
- Mutasavvıf, Şair ve yazar
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Hacı Bayrâm-ı Velî
- ويكيبيديا: حاجي بيرام ولي
- Wikipedia (English): Haji Bayram Veli
- Wikidata: Q3777281 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Hacı Bayram-ı Velî”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.