يونس أمره
Doğum: 1241, Anadolu Vefat: yak. 720 / 1320, Anadolu
Tasavvufi düşünceyi sade ve içten bir Türkçeyle dile getiren, Anadolu Türk edebiyatının en büyük şairlerinden mutasavvıf (ö. 720/1320 civarı).
Ayrıntılı künye
- Adı
- Yunus Emre
- Arapça adı
- يونس أمره
- Diğer adları
- Derviş Yûnus, Kişi:Yunus Emre
- Doğum
- 1241 · Anadolu
- Vefat
- yak. 1320 (h. 720 civarı) · AnadoluWikidata’da 1321 olarak geçer. Burada biyografi metnindeki (TDV İslâm Ansiklopedisi esaslı) tarih esas alınmıştır.
- Mezhep / ekol
- Bektaşilik, İsnâaşeriyye Wikidata kaydına göre.
- Alanı
- Mutasavvıf, Şair ve yazar
Hayatı
Hayatı hakkındaki bilgiler sınırlıdır ve çoğu menkıbelere dayanır. 13. yüzyılın ortalarında Orta Anadolu’da doğduğu, Sakarya havzasında yaşadığı kabul edilir. Tapduk Emre’nin dervişi oldu ve uzun yıllar onun dergâhında hizmet etti. 1307-08 yılında Risâletü’n-nushiyye’yi yazdığı bilinmektedir. Bir kayda göre 720 (1320-21) yılında vefat etti; Anadolu’nun pek çok yerinde kendisine nispet edilen kabir bulunmakla birlikte Eskişehir’in Sarıköy (Yunus Emre) köyündeki kabrin gerçek mezarı olduğu kuvvetle muhtemeldir.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Yunus Emre, Allah sevgisini, insanı sevmeyi, alçakgönüllülüğü ve ölümün hatırlanmasını halkın konuştuğu dille anlattı. “Yaratılanı severiz Yaradan’dan ötürü” anlamındaki anlayış, onun şiirinin özünü oluşturur. İlahileri asırlardır tekkelerde, camilerde ve evlerde okunmaktadır.
Eserleri
- Dîvân
- Risâletü’n-nushiyye
“Dijital metin” bağlantıları eserin serbestçe erişilebilen kopyasına (hedef site ve dil belirtilerek) yönlendirir; yalnız tanınan açık kütüphanelere bağlantı verilir. Şerh, tercüme ve kişiye nispet edilen eserler editör listesinde ayrıca belirtilir.
Mirası
UNESCO 1991 yılını “Yunus Emre Sevgi Yılı” ilan etti. Şiirleri Türkçenin en saf örnekleri olarak kabul edilir.
İlişkili şahsiyetler
Aynı dönemde yaşamış mutasavvıflar
Hayatları 1241–1320 yılları arasında kesişenler (kayıtlı doğum ve vefat yıllarına göre).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Yunus Emre
- ويكيبيديا: يونس أمره
- Wikipedia (English): Yunus Emre
- Wikidata: Q378902 (künye bilgileri)
Biyografi (editör metni) kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Yûnus Emre”); Mustafa Tatcı, Yunus Emre Divanı.
Künye bilgileri Wikidata’dan alınır ve düzenli olarak yenilenir; editörce hazırlanan biyografi metni ve tarihleri bu yenilemeyle değişmez. Kaynaklar arasında farklı tarihler varsa künyede ayrıca belirtilir. Hicrî yıllar yalnızca biyografide verildiğinde ya da gün ve ay bilgisi kesin olduğunda gösterilir.