سعد الدين التفتازاني
1312, Taftazan 1390, Semerkant
Osmanlı medreselerinin temel ders kitaplarını yazan kelâm, belâgat ve fıkıh usulü âlimi (ö. 792/1390); <em>Şerhu’l-Akâid</em>’in müellifi.
Hayatı
722 (1322) yılında Horasan’ın Teftâzân köyünde doğdu. Adudüddin el-Îcî ve Kutbüddin er-Râzî gibi âlimlerden ders aldı. Harezm, Herat ve Semerkant’ta bulundu; Timur’un sarayında Seyyid Şerîf el-Cürcânî ile yaptığı ilmî münazaralarla tanındı. 792 (1390) yılında Semerkant’ta vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Teftâzânî, Mâtürîdî ve Eş‘arî görüşleri karşılaştırarak ele alan bir üslupla yazdı. Çok yönlü ilmi, eserlerinin asırlarca ders kitabı olarak okutulmasını sağladı.
Eserleri
- Şerhu’l-Akâid (Nesefî’nin Akâid’ine şerh)
- Şerhu’l-Makâsıd
- et-Telvîh (fıkıh usulü)
- el-Mutavvel ve Muhtasarü’l-Meânî (belâgat)
Mirası
Şerhu’l-Akâid, Osmanlı medreselerinde itikadın temel kitabıydı ve üzerine yüzlerce haşiye yazıldı.
Künye
- Adı
- Sa‘deddin et-Teftâzânî (Taftazani)
- Diğer adları
- Alsaaʻd altaaftāzāny, Al-Taftazani, Sa‘d al-Din al-Taftazani, Sad al-Din Masud ibn Umar ibn Abd Allah Al-Taftazani
- Doğum
- 1312 · Taftazan
- Vefat
- 1390 · Semerkant
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet, Matüridiye, Eş‘arîlik
- Alanı
- Fakih, Kelâmcı, Âlim, Filozof, Bilim insanı
İlim silsilesi
Hocaları
Eserleri
- Şerhu'l-Makasıd
“Oku” bağlantıları, eserin serbestçe erişilebilen dijital metnine (Vikikaynak ve benzeri açık kütüphaneler) yönlendirir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Teftâzânî
- ويكيبيديا: سعد الدين التفتازاني
- Wikipedia (English): Al-Taftazani
- Wikidata: Q764947 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Teftâzânî”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.