محمد بن حمزة الفناري
1350, Bursa 834 / 1431, Bursa
Osmanlı Devleti’nin ilk şeyhülislamı, Bursa kadısı ve Konevî geleneğini Osmanlı düşüncesine taşıyan âlim Şemseddin Muhammed b. Hamza (ö. 834/1431).
Hayatı
751 (1350) yılında doğdu. Alâeddin Esved’den ve Mısır’da Ekmeleddin el-Bâbertî’den ders aldı. Bursa’ya dönerek Manastır Medresesi’nde müderris oldu, ardından Bursa kadılığına getirildi. Sultan II. Murad döneminde 827 (1424) yılında müftülük (şeyhülislamlık) görevine tayin edildi. 834 (1431) yılında Bursa’da vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Molla Fenârî, fıkıh usulü, tefsir, kelâm, mantık ve tasavvuf alanlarında eserler verdi. Sadreddin Konevî’nin Miftâhu’l-gayb’ına yazdığı şerhle tasavvufi düşüncenin Osmanlı medreselerine girmesine katkı sağladı.
Eserleri
- Fusûlü’l-bedâyi‘ fî usûli’ş-şerâi‘
- Aynü’l-a‘yân (Fâtiha tefsiri)
- Misbâhu’l-üns
- el-Fevâidü’l-Fenâriyye (mantık)
Mirası
Osmanlı ilmiye geleneğinin kurucu isimlerindendir; Fenârîzâdeler adıyla anılan âlim bir aile onun soyundan gelmiştir.
Künye
- Adı
- Molla Fenârî (Molla Fenari)
- Diğer adları
- Muhammad ibn Hamzah Fanari, Mulla Shams ad-Din Muhammad ibn Hamzah al-Fanari, Shams al-Dīn Muḥammad ibn Ḥamzah ibn Muḥammad al-Fanārī al-Rūmī, Molla Fenârî, Molla Şemseddin Fenari, Şemseddin Muhammed bin Hamza
- Doğum
- 1350 · Bursa
- Vefat
- 5 Nisan 1431 (h. 834) · Bursa
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet
- Görevleri
- Osmanlı şeyhülislamları listesi
- Alanı
- Müfessir, Fakih
İlim silsilesi
Hocaları
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Molla Fenari
- ويكيبيديا: محمد بن حمزة الفناري
- Wikipedia (English): Shams al-Din al-Fanari
- Wikidata: Q6896332 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Molla Fenârî”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.