الحسن البصري
642, Medine 728, Basra
Tâbiîn neslinin en büyük âlim ve vâizlerinden, zühd ve takvanın sembolü Hasan b. Ebü’l-Hasan el-Basrî (ö. 110/728).
Hayatı
21 (642) yılında Medine’de doğdu. Annesi Hayre, Hz. Peygamber’in eşi Ümmü Seleme’nin azatlısıydı; çocukluğu sahabe arasında geçti. Daha sonra Basra’ya yerleşti. 110 (728) yılında Basra’da vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Vaazlarıyla dünyaya düşkünlüğü, zulmü ve riyakârlığı eleştirdi; yöneticilere karşı hakkı söylemekten çekinmedi. Basra Camii’ndeki ders halkası, tefsir, hadis, fıkıh ve zühd alanında pek çok âlimin yetiştiği bir merkez oldu. Mu‘tezile’nin kurucusu kabul edilen Vâsıl b. Atâ’nın büyük günah meselesinde onun halkasından ayrıldığı nakledilir.
Eserleri
- Kendisine nispet edilen Risâle fi’l-kader
- Sözleri ve vaazları sonraki eserlerde derlenmiştir
Mirası
Tasavvuf silsilelerinin çoğunda Hz. Ali’den sonra gelen halka olarak anılır; sözleri zühd literatürünün temelini oluşturur.
Künye
- Adı
- Hasan-ı Basrî (Hasan al-Basri)
- Diğer adları
- Al-Hasan ibn Abi-l-Hasan al-Basri, Hasan of Basra
- Doğum
- 642 · Medine
- Vefat
- 728 · Basra
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet
- Alanı
- Muhaddis, Müfessir, Fakih, Âlim
İlim silsilesi
Hocaları
Talebeleri
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Hasan-ı Basri
- ويكيبيديا: الحسن البصري
- Wikipedia (English): Hasan al-Basri
- Wikidata: Q293500 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Hasan-ı Basrî”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.