Hz. Ali

علي بن أبي طالب

599, Mekke 661, Kufe

SahabeHükümdarMuhaddisMüfessirFakihŞair ve yazarDevlet adamı7. yüzyıl

Hz. Peygamber’in amcaoğlu ve damadı, ilk Müslümanlardan, dördüncü halife; ilmi, cesareti ve adaletiyle tanınan Ali b. Ebû Tâlib (ö. 40/661).

Hayatı

Yaklaşık 600 yılında Mekke’de doğdu. Küçük yaşta Hz. Peygamber’in himayesine alındı ve onun evinde büyüdü; İslam’ı kabul eden ilk çocuktur. Hicret gecesi Hz. Peygamber’in yatağında yatarak onun güvenle yola çıkmasını sağladı ve emanetleri sahiplerine teslim etti. Hz. Fâtıma ile evlendi; Hasan ve Hüseyin’in babasıdır. Tebük dışındaki bütün savaşlara katıldı; Hayber’deki kahramanlığıyla tanındı.

Mücadelesi ve hizmetleri

35 (656) yılında Hz. Osman’ın şehadetinden sonra halife seçildi. Hilafeti, Cemel ve Sıffîn savaşları ile Hâricîlerin ortaya çıkışı gibi büyük iç çalkantılar içinde geçti. Kur’an ve sünnet bilgisi, kadılık ve fetvadaki isabeti sahabe arasında meşhurdu; Hz. Ömer zor meselelerde ona danışırdı.

Eserleri

  • Söz ve hutbeleri, Şerîf er-Radî’nin derlediği Nehcü’l-belâga’da toplanmıştır (derlemedeki metinlerin tamamının ona aidiyeti tartışmalıdır).

Mirası

21 Ramazan 40 (Ocak 661) tarihinde Kûfe Camii’nde bir Hâricî olan İbn Mülcem tarafından yaralandı ve şehit oldu. Ehl-i sünnet onu dört halifenin dördüncüsü ve Ehl-i beytin büyüğü olarak sever ve hürmet eder; tasavvuf silsilelerinin çoğu ona ulaşır.

Künye

Adı
Hz. Ali (Alī ibn Abī Ṭālib)
Diğer adları
Ali, Haydar, Leader of the Faithful, Door of the City of Knowledge, Father of the Soil, Imam Ali, Lion of God, Ali bin Ebi Talib
Doğum
19 Mart 599 · Mekke
Vefat
661 · Kufe
Görevleri
Dört Halife, Imam of Twelver Shiism
Alanı
Sahabe, Hükümdar, Muhaddis, Müfessir, Fakih, Şair ve yazar, Devlet adamı

Eserleri

  • Mushaf Ali

“Oku” bağlantıları, eserin serbestçe erişilebilen dijital metnine (Vikikaynak ve benzeri açık kütüphaneler) yönlendirir.

Kaynaklar ve ileri okuma

Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Ali”).

Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.

Aynı dönemden

← İslam Âlimleri ve Şahsiyetleri · A harfi

Şehir seçin

Türkiye

Almanya

Hollanda

Belçika

Fransa

Avusturya

İsviçre

Birleşik Krallık

İsveç

Danimarka

Norveç

KKTC

Azerbaycan

Bosna-Hersek

Kuzey Makedonya

Kosova

Bulgaristan

Suudi Arabistan

Filistin

Mısır

BAE

Katar

ABD

Kanada

Avustralya