İmam Buhârî

Hayatı

194 (810) yılında Buhara’da doğdu. Babasını küçük yaşta kaybetti. On yaşında hadis ezberlemeye başladı; on altı yaşında hacca gitti ve hadis toplamak için Hicaz, Mısır, Şam, Irak ve Horasan’ı dolaştı; binden fazla hocadan hadis yazdı. Sahîh’ini yaklaşık on altı yılda tamamladı.

Hayatının sonunda Buhara valisinin, çocuklarına özel ders vermesi talebini ilmin evine gelinmesi gerektiği gerekçesiyle geri çevirince şehirden çıkarıldı. 256 (870) yılında Semerkant yakınlarındaki Hartenk köyünde vefat etti.

İlmî şahsiyeti ve mücadelesi

Buhârî, yaklaşık 600.000 hadis arasından titizlikle seçtiği hadisleri Sahîh’inde topladı; mükerrerlerle birlikte yaklaşık 7.000 hadis içerir. Râvilerin birbiriyle görüşmüş olmasını (liká) şart koşması, onun kitabını diğerlerinden ayırır. Hadisleri fıkhi başlıklar altında sıralaması, onun aynı zamanda büyük bir fakih olduğunu gösterir.

Eserleri

• el-Câmi‘u’s-sahîh Dijital metin · Vikikaynak (Arapça)
• el-Edebü’l-müfred Dijital metin · Vikikaynak (Arapça)
• et-Târîhu’l-kebîr Dijital metin · Vikikaynak (Arapça)
• Halku ef‘âli’l-ibâd Dijital metin · Vikikaynak (Arapça)

“Dijital metin” bağlantıları eserin serbestçe erişilebilen kopyasına (hedef site ve dil belirtilerek) yönlendirir; yalnız tanınan açık kütüphanelere bağlantı verilir. Şerh, tercüme ve kişiye nispet edilen eserler editör listesinde ayrıca belirtilir.

Mirası

Sahîh-i Buhârî üzerine İbn Hacer’in Fethu’l-bârî’si ve Aynî’nin Umdetü’l-kârî’si başta olmak üzere yüzlerce şerh yazıldı. Osmanlı’da Buhârî okuma (hatim) meclisleri bir gelenek hâline geldi. Hadisleri için: Hadis-i Şerifler.