عبد الله بن عباس
yak. 610, Mekke 688, Taif
“Tercümânü’l-Kur’ân” ve “Hibrü’l-ümme” (ümmetin âlimi) unvanlarıyla anılan, tefsir ilminin öncüsü sahabi (ö. 68/687-88).
Hayatı
Hicretten yaklaşık üç yıl önce, Şi‘b-i Ebû Tâlib boykotu sırasında doğdu. Hz. Peygamber’in amcası Abbâs’ın oğludur. Hz. Peygamber vefat ettiğinde henüz on üç yaşlarındaydı. Hz. Peygamber onun için “Allah’ım, onu dinde fakih kıl ve ona te’vili öğret” diye dua etti.
İslam’a hizmetleri
Hz. Peygamber’in vefatından sonra büyük sahabilerin kapısında bekleyerek hadis ve bilgi topladı. Hz. Ömer genç yaşına rağmen onu büyük sahabilerin meclisine alırdı. Mekke’de kurduğu ilim halkasında Mücâhid, İkrime, Saîd b. Cübeyr ve Atâ b. Ebû Rebâh gibi tâbiîn âlimleri yetişti; Mekke tefsir ekolü onun etrafında şekillendi.
Eserleri
- Tefsir rivayetleri sonraki eserlerde derlenmiştir; Tenvîrü’l-mikbâs adıyla bilinen derlemenin ona nispeti zayıftır.
Mirası
68 (687-88) yılında Tâif’te vefat etti. Tefsir ilminin kurucu şahsiyetlerindendir.
Künye
- Adı
- Abdullah b. Abbâs (Abd Allah ibn Abbas)
- Diğer adları
- `Abdullah ibn `Abbas, Abdallah ibn Abbas, Ibn Abbas, Abdullah bin abbas, Abdullah Bin Abbas, İbn-i Abbâs
- Doğum
- yak. 610 · Mekke
- Vefat
- 688 · Taif
- Alanı
- Sahabe, Muhaddis, Müfessir, Fakih, Âlim, Tarihçi
İlim silsilesi
Hocaları
Talebeleri
Vehb b. Münebbihİbn SirinEnes b. MalikBukayr ibn al-Àkhnas al-SadussíMücahid b. CebrTavus b. KeysanNâfi' bin EzrakAta b. Ebu RebahKasım b. Muhammed b. Ebu Bekir
Eserleri
- Tanwir al-Miqbas
“Oku” bağlantıları, eserin serbestçe erişilebilen dijital metnine (Vikikaynak ve benzeri açık kütüphaneler) yönlendirir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Abdullah bin Abbas
- ويكيبيديا: عبد الله بن عباس
- Wikipedia (English): Ibn Abbas
- Wikidata: Q423600 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Abdullah b. Abbas”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.