Su bulunamadığında ya da kullanılamadığında ne yapılır? Temizlik Serisi’nin 4. bölümünde teyemmümün ne olduğunu, hangi durumlarda yapıldığını, iki farzını, adım adım nasıl yapıldığını, ne ile yapılıp ne ile yapılamayacağını ve teyemmümü bozan şeyleri Hanefî mezhebine göre anlatıyoruz.
Âyet: Nisâ 4/43; Mâide 5/6. Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I (Teyemmüm).
4:01Oynatınca YouTube yüklenirTemizlik Serisi · 4. bölüm · 4:01
Teyemmüm Nasıl Yapılır? Ne Zaman Yapılır, 2 Farzı ve Bozan Şeyler
Video metni
Önceki bölümlerde abdesti ve guslü anlattık. Peki su bulunamazsa ya da su kullanılamıyorsa ne yapacağız? Dinimiz bu durumda kolaylık olarak teyemmümü emretmiştir. Bu videoda teyemmümün ne zaman ve nasıl yapıldığını anlatacağız.
Teyemmüm, temiz toprakla ya da toprak cinsinden bir şeyle yapılan temizliktir. Hem abdestin hem de guslün yerine geçer. Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulur: "Su bulamazsanız temiz bir toprakla teyemmüm edin; yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin."
Teyemmüm şu durumlarda yapılır. Su, bir mil yani yaklaşık iki kilometre ya da daha uzakta ise. Su kullanmak hastalığı artıracak ya da iyileşmeyi geciktirecekse. Çok soğukta suyu ısıtma imkânı yok ve soğuk su ciddi bir zarar verecekse. Suyun başında düşman ya da tehlikeli bir hayvan gibi bir tehlike varsa. Ve eldeki su, içmek için gerekiyorsa.
Hanefî mezhebine göre teyemmümün farzı ikidir. Birincisi niyettir. İkincisi, elleri iki kere toprağa vurup, birincisinde yüzü, ikincisinde kolları dirseklerle birlikte meshetmektir.
Önce niyet edilir: "Niyet ettim Allah rızası için teyemmüm etmeye." Gusül yerine yapılıyorsa ona da niyet edilir. Besmele çekilir.
Kollar dirseklerin yukarısına kadar sıvanır, yüzük varsa çıkarılır.
İki elin içi temiz toprağa vurulur, hafifçe ileri geri sürülür. Eller kaldırılıp birbirine vurularak fazla toz silkelenir. Sonra iki el ile bütün yüz bir kere meshedilir; meshedilmemiş yer kalmamasına dikkat edilir.
Eller ikinci kez toprağa vurulur ve silkelenir. Sol elin içiyle sağ kol, parmak uçlarından dirseğe kadar meshedilir. Sonra sağ elin içiyle sol kol aynı şekilde meshedilir. Parmak araları da hilallenir.
Teyemmüm, toprak cinsinden olan temiz şeylerle yapılır. Toprak, kum, taş, kiremit, tuğla ve badanasız duvar gibi. Ateşte yanıp kül olan ya da eriyen şeyler, yani tahta, ot, altın ve gümüş gibi şeylerle teyemmüm olmaz. Ancak üzerlerinde toz bulunursa o tozla teyemmüm edilebilir.
Abdesti bozan her şey, teyemmümü de bozar. Gusül yerine yapılan teyemmümü, guslü gerektiren şeyler bozar. Teyemmüme sebep olan mazeret ortadan kalkınca, yani su bulununca ya da su kullanılabilir hâle gelince teyemmüm bozulur. Namaz kılarken su görülürse namaz da bozulur; abdest alınıp namaz yeniden kılınır.
Hanefî mezhebine göre bir teyemmümle, bozulmadıkça dilediğiniz kadar namaz kılabilirsiniz.
Kısaca özetleyelim. Su bulunamadığında ya da kullanılamadığında teyemmüm yapılır. Teyemmüm hem abdestin hem guslün yerine geçer. Farzı ikidir: niyet ve iki darp; yani elleri toprağa vurup önce yüzü, sonra kolları meshetmek.
Bir sonraki bölümde, mestler ve sargılar üzerine meshi anlatacağız.
Allah ibadetlerimizi kabul etsin. Esenlikle kalın.