Abdest, namazın anahtarıdır. Bu videoda, şadırvanda, Peygamber Efendimizin sünnetine uygun şekilde abdestin nasıl alındığını adım adım göstereceğiz.
Önce şunu bilelim. Hanefî mezhebine göre abdestin farzı dörttür. Yüzü bir kere yıkamak. Kolları dirseklerle birlikte bir kere yıkamak. Başın dörtte birini meshetmek. Ve ayakları topuklarla birlikte bir kere yıkamak. Bunlardan biri eksik kalırsa abdest olmaz. Videoda göreceğiniz diğer hareketler ise sünnet ve edeptir; abdestin sevabını ve güzelliğini artırır.
Abdeste başlamadan önce varsa tuvalet ihtiyacı giderilir. Yüzük gevşetilir. Tırnakta oje gibi suyun geçmesine engel olan bir şey varsa temizlenir. Kollar dirseklerin yukarısına kadar sıvanır. Şadırvanda, imkân varsa kıbleye karşı oturulur. Ve şunu unutmayalım: şadırvanın başında bile olsak suyu israf etmemek gerekir; musluk ihtiyaç kadar açılır.
Kalben abdest almaya niyet edilir. Dil ile de "Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya" denilebilir. Ardından Besmele çekilir:
Bismillâhirrahmânirrahîm.
Eller bileklerle birlikte üç defa yıkanır. Parmak araları birbirine geçirilerek ovulur. Yüzük varsa oynatılır, altına suyun ulaşması sağlanır.
Sağ avuçla ağza üç defa, her seferinde yeni su alınarak su verilir ve iyice çalkalanır. Oruçlu değilsek suyu boğaza kadar ulaştırmaya özen gösteririz. Misvak kullanmak sünnettir; misvak yoksa parmakla dişler ovulabilir.
Sağ avuçla buruna üç defa ayrı ayrı su çekilir. Sol elle sümkürülerek burun temizlenir; sol elin baş ve serçe parmağı burun kanatlarına konur.
İki avuçla su alınır ve yüz üç defa yıkanır. Yüzün sınırı, alında saçların bittiği yerden çene altına, bir kulak yumuşağından diğerine kadardır. Kaşların ve bıyığın altına suyun ulaşmasına dikkat edilir. Sakal sıksa ıslak parmaklarla alttan yukarı doğru hilallenir.
Önce sağ kol, sonra sol kol, parmak uçlarından başlanarak dirseklerle birlikte üç defa yıkanır. Su akıtılırken kol ovulur. Dirseğin arkası en çok kuru kalan yerdir; oraya özellikle dikkat edelim.
Eller yeniden ıslatılır. Başın en az dörtte birini meshetmek farzdır. Sünnet olan ise başın tamamını meshetmektir. Bunun için iki elin parmakları alından enseye doğru çekilir, avuçlar ise enseden alna doğru getirilir.
Başın meshinden kalan ıslaklıkla, yeniden su almadan kulaklar meshedilir. Serçe parmaklarla kulakların içi, baş parmaklarla kulakların arkası meshedilir.
Ardından ellerin dış yüzüyle, serçe, yüzük ve orta parmakların dış tarafıyla boyun meshedilir. Boynu meshetmek, Hanefî mezhebinde abdestin edeplerindendir. Gırtlak meshedilmez.
Son olarak önce sağ, sonra sol ayak, topuklarla birlikte üç defa yıkanır. Parmak araları sol elin serçe parmağıyla hilallenir; sağ ayağın küçük parmağından başlanır, sol ayağın küçük parmağında bitirilir. Topukların arkasına ve ayak tabanına suyun ulaştığından emin olalım.
Abdest bitince kıbleye dönülerek kelime-i şehadet getirilir:
Eşhedü en lâ ilâhe illallâh, ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh.
Peygamber Efendimiz, abdestini güzelce alıp bu şehadeti söyleyen kimse için cennetin sekiz kapısının açılacağını müjdelemiştir. Ardından şöyle dua edilir:
Allâhümme'c'alnî mine't-tevvâbîn, ve'c'alnî mine'l-mütetahhirîn.
"Allah'ım, beni tövbe edenlerden ve temizlenenlerden eyle." Vakit müsaitse iki rekât abdest namazı kılmak da müstehaptır.
Şimdi sık yapılan birkaç hataya bakalım. Birincisi, dirsek ve topukların kuru kalması. Bu, farz olan bir yerin eksik kalması demektir ve abdest olmaz. İkincisi, suyun israf edilmesi; musluğu sonuna kadar açık bırakmak doğru değildir. Üçüncüsü, abdest alırken gereksiz yere konuşmak. Dördüncüsü, uzuvları üç defadan fazla yıkamak; bu da mekruhtur. Ve son olarak, kulaklar için yeniden su almak gerekmez; başın meshinden kalan ıslaklık yeterlidir.
Abdestin bütün adımlarını sesli ve resimli olarak namaz.info sitesinde ve namaz.info uygulamasında, Adım Adım Abdest bölümünde bulabilirsiniz. Bir sonraki videomuzda abdesti bozan şeyleri anlatacağız. Allah abdestimizi ve namazlarımızı kabul etsin.