محمد أفندي البركوي
Doğum: 929 / 1523, Balıkesir Vefat: 981 / 1573, İzmir
Halk arasında “Birgivî Risalesi” olarak bilinen Vasiyetnâme ve et-Tarîkatü’l-Muhammediyye’nin müellifi Osmanlı âlimi Mehmed Efendi (ö. 981/1573).
Ayrıntılı künye
- Adı
- İmam Birgivî (Imam Birgivi)
- Arapça adı
- محمد أفندي البركوي
- Diğer adları
- Mehmed Birgivî, Mehmed Efendi Birgivî, Muhammad Birgivi, Muḥammad ibn Bīr ʿAlī al-Birkawī
- Doğum
- 1523 (h. 929) · BalıkesirWikidata’da 27 Mart 1522 (h. 928) olarak geçer. Burada biyografi metnindeki (TDV İslâm Ansiklopedisi esaslı) tarih esas alınmıştır.
- Vefat
- 1573 (h. 981) · İzmir
- Alanı
- Fakih, Âlim
Hayatı
929 (1523) yılında Balıkesir’de doğdu. İstanbul’da tahsil gördü, Kadıasker Abdurrahman Efendi’den ders aldı. Bir süre Edirne’de kassamlık yaptıktan sonra görevden ayrılarak tasavvufa yöneldi. Sultan II. Selim’in hocası Atâullah Efendi’nin yaptırdığı Birgi medresesine müderris oldu. 981 (1573) yılında vebadan vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Birgivî, sünnete sıkı bağlılığı savundu; dönemindeki bid‘at olarak gördüğü uygulamaları, özellikle para vakıflarını ve Kur’an okuma karşılığında ücret alınmasını eleştirdi. Para vakıfları konusunda Şeyhülislam Ebussuûd Efendi ile ilmî bir tartışma yaşadı.
Eserleri
- et-Tarîkatü’l-Muhammediyye
- Vasiyetnâme (Birgivî Risalesi)
- İzhârü’l-esrâr ve el-Avâmil (nahiv)
- Cilâü’l-kulûb
“Dijital metin” bağlantıları eserin serbestçe erişilebilen kopyasına (hedef site ve dil belirtilerek) yönlendirir; yalnız tanınan açık kütüphanelere bağlantı verilir. Şerh, tercüme ve kişiye nispet edilen eserler editör listesinde ayrıca belirtilir.
Mirası
Vasiyetnâme Osmanlı mahalle mekteplerinde asırlarca ilmihal olarak okutuldu; nahiv kitapları hâlâ medreselerde okutulmaktadır.
İlişkili şahsiyetler
Aynı dönemde yaşamış fakihler
Hayatları 1523–1573 yılları arasında kesişenler (kayıtlı doğum ve vefat yıllarına göre).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): İmam Birgivî
- ويكيبيديا: محمد أفندي البركوي
- Wikipedia (English): Muhammad Birgivi
- Wikidata: Q167660 (künye bilgileri)
Biyografi (editör metni) kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Birgivî”).
Künye bilgileri Wikidata’dan alınır ve düzenli olarak yenilenir; editörce hazırlanan biyografi metni ve tarihleri bu yenilemeyle değişmez. Kaynaklar arasında farklı tarihler varsa künyede ayrıca belirtilir. Hicrî yıllar yalnızca biyografide verildiğinde ya da gün ve ay bilgisi kesin olduğunda gösterilir.